Προσευχή> Του ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ*

-« Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με »-



Σε πολλούς ανθρώπους υπάρχει το ερώτημα: Μπορούν οι Χριστιανοί που βρίσκονται στον κόσμο να ασχολούνται με τη νοερά προσευχή; Απαντούμε καταφατικά. Ναι! Για να καταλάβουν την προτροπή μας οι ενδιαφερόμενοι, αλλά και την υπόδειξή μας, όσοι δεν γνωρίζουν, θα εξηγήσουμε σύντομα το θέμα ώστε να μην προβληματίζονται από τη διαφορετική ίσως ερμηνεία και προσδιορισμό της νοεράς προσευχής.



Γενικά, η προσευχή είναι η μόνη υποχρεωτική και απαραίτητη εργασία και αρετή για όλους και γι' αυτό μας δόθηκε εντολή να την εργαζόμαστε αδιάλειπτα.

Κάθε τύπος και τρόπος προσευχής είναι ωφέλιμος. Ο σκοπός της πανάρετης αυτής εργασίας είναι να στρέφει και να κρατά το νου του ανθρώπου στο Θεό. Χρειάζεται αρκετή προσπάθεια για να ενεργοποιηθεί και συγκρατηθεί ο νους ώστε να γίνει η προσευχή καρποφόρα και αποδεκτή.

Δεν θα μιλήσουμε για τους άλλους τρόπους προσευχής, που είναι γνωστοί και συνηθισμένοι σε όλους τους Χριστιανούς, παρά μόνο για τη λεγόμενη νοερά προσευχή. Ένα θέμα, που απασχολεί τους ευλαβείς πιστούς επειδή πολλές φορές αγνοείται, παρερμηνεύεται και περιγράφεται μάλλον φανταστικά.

Θα αφήσουμε τους Πατέρες μας να μας οδηγούν για τον ακριβή τρόπο της εφαρμογής και των αποτελεσμάτων αυτής της θεοποιού αρετής, από την κάθαρση ως τον αγιασμό, στον οποίο μας οδηγεί. Θα πούμε τόσα μόνο, εμείς οι ευτελείς, όσα είναι αρκετά για να διασαφηνίσουν τη νοερά προσευχή και να πείσουν τους αδελφούς μας να ασχοληθούν με αυτή.

Την ονομάζουν οι Πατέρες « νοερά » γιατί γίνεται με το νου.

Το νου οι Πατέρες μας τον προσδιορίζουν ως ένα ελεύθερο ον, που δεν ανέχεται περιορισμούς και ούτε για πολύ πείθεται για κάτι που δεν μπορεί να συλλάβει.



Γι' αυτό, διάλεξαν μόνο λίγες λέξεις σε μια απλούστατη προσευχή:

-« Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με »-

ώστε να μην χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια του νου να συγκρατεί μια μεγάλη προσευχή και, δεύτερο, γύρισαν το νου εσωτερικά και στο κέντρο της λογικής μας ύπαρξης.



Εκεί, παραμένοντας ακίνητος με το νόημα της θείας επίκλησης του γλυκύτατου ονόματος του Κυρίου μας Ιησού, αναμένει να αισθανθεί το συντομότερο δυνατό τη θεία παρηγοριά.

Είναι αδύνατο, επικαλούμενος συνέχεια και με επιμονή, ο πανάγαθος Δεσπότης μας Χριστός, να μην επακούσει και εμφανιστεί, αυτός που τόσο επιθυμεί τη σωτηρία των ανθρώπων.

Επειδή όμως η κατά φύση αρετή που θέλουμε να επιτευχθεί, χρειάζεται και τα κατάλληλα μέσα, έτσι και η ιερή αυτή εργασία χρειάζεται τα απαραίτητα στοιχεία. Η κάποια ησυχία, η αμεριμνησία, η αποφυγή της γνώσης και διήγησης γεγονότων, η εγκράτεια γενικά και η επίμονη συνέχεια και συνήθεια δεν είναι ακατόρθωτα στους ευλαβείς που ενδιαφέρονται για την ιερότατη αυτή εργασία. Η επιτέλεση της προσευχής σε κάποιο χρονικό διάστημα της ημέρας, πάντοτε περίπου το ίδιο, είναι μια καλή αρχή!

Τονίσαμε ασφαλώς την επιμονή ως το πλέον απαραίτητο στοιχείο στην προσευχή. Στην αρχή, όταν συναντάται βία και αντίδραση εσωτερική, είναι απαραίτητο να λέγεται ψιθυριστά η προσευχή ή και δυνατότερα. Όταν κατορθωθεί η καλή αυτή συνήθεια, ώστε με ευκολία να παραμένει και να λέγεται η ευχή, τότε μπορούμε να στραφούμε και εσωτερικά με τέλεια εξωτερική σιωπή.

Στο βιβλίο "Οι περιπέτειες ενός προσκυνητού" δίνεται ένα καλό παράδειγμα για την εισαγωγή. Η επιμονή λοιπόν και η προσπάθεια πάντοτε με τα ίδια λόγια της ευχής, θα γεννήσει την καλή συνήθεια, μετά αυτή θα φέρει το κράτημα του νου, οπότε και η παρουσία της Χάρης θα φανερωθεί.

Όπως κάθε αρετή αντιστοιχεί σε ένα αποτέλεσμα, έτσι και η νοερά προσευχή έχει ως αποτέλεσμα την κάθαρση του νου και το φωτισμό και φτάνει το άκρο και τέλειο αγαθό, την ένωση με το Θεό, δηλαδή την απόκτηση του Αγίου Πνεύματος.

Στο θέμα της προσευχής, πρέπει όλοι μας οι Χριστιανοί να αγωνιζόμαστε, ιδίως στη μονολόγιστη νοερά προσευχή. Όπου φτάσει ο καθένας, πολύ κέρδος θα έχει.


Όταν είναι παρούσα η ευχή, ο άνθρωπος δεν παραδίνεται στον πειρασμό που παραμονεύει γιατί « ο αγρυπνών και προσευχόμενος δεν εμπίπτει εις πειρασμόν ». Επίσης, ο άνθρωπος δεν παραδίνεται σε σκοτισμό, ώστε να είναι παράλογος και να κάνει λάθος στην κρίση και απόφασή του. Δεν πέφτει σε ραθυμία και αμέλεια, που είναι η βάση πολλών κακών. Δεν νικάται από πάθη και αδυναμίες και ιδίως όταν τα αίτια είναι κοντά. Απεναντίας, αυξάνει ο ζήλος και η ευλάβειά του, γίνεται πρόθυμος προς αγαθοεργία, είναι πράος και αμνησίκακος, αυξάνει καθημερινά η πίστη του και η αγάπη του στο Χριστό και αυτό τον υποκινεί για την κατόρθωση όλων των αρετών. Έχουμε πάρα πολλά παραδείγματα σύγχρονων ανθρώπων, και ιδίως νέων, που με την καλή συνήθεια της ευχής σώθηκαν από τρομερούς και θανάσιμους κινδύνους ή πτώσεις σε μεγάλα κακά.


Επομένως, η αδιάλειπτη νοερά προσευχή είναι καθήκον κάθε πιστού, κάθε ηλικίας και γένους και κατάστασης, ασχέτως χώρου και χρόνου και τρόπου• μένει πάντα η ίδια και γίνεται σε όλους ό,τι τους χρειάζεται και τους απασχολεί, ώστε κατά τη Γραφή «πας ος αν επικαλέσηται το όνομα Κυρίου, σωθήσεται» (Πραξ. β'' 21).

Δεν υπάρχει κίνδυνος πλάνης, όπως διαδίδεται από μερικούς αδαείς, αρκεί να λέγεται η ευχή με τρόπο απλό και ταπεινό.

Είναι πολύ απαραίτητο, όταν λέγεται η προσευχή, να μην υπάρχει στο νου καμιά εικόνα, ούτε του Δεσπότη μας Χριστού, σε οποιαδήποτε μορφή, ούτε της Κυρίας Θεοτόκου ή κάποιου άλλου προσώπου ή παράστασης. Η εικόνα είναι ο τρόπος του σκορπισμού του νου. Επίσης, με την εικόνα γίνεται η είσοδος των λογισμών και της πλάνης. Ο νους πρέπει να μένει στην έννοια των λόγων της ευχής και με πολύ ταπείνωση να περιμένει ο άνθρωπος το θείο έλεος.

Οι τυχόν φαντασίες ή φώτα ή κινήσεις, κρότοι και θόρυβοι είναι απαράδεκτα ως διαβολικά τεχνάσματα για να παρεμποδίσουν ή να παραπλανήσουν.


Ο τρόπος της παρουσίας της Χάρης στους εισαγωγικούς είναι χαρά πνευματική ή δάκρυα ήρεμα και χαροποιά, ή ήρεμος φόβος από τη μνήμη των αμαρτιών μας. Προοδευτικά, η Χάρη γίνεται αίσθηση της αγάπης του Χριστού, οπότε εξαφανίζεται τελείως ο μετεωρισμός του νου και θερμαίνεται η καρδιά στην αγάπη του Θεού τόσο, ώστε νομίζει ότι δεν θα αντέξει άλλο. Όλα αυτά και διάφορες άλλες μορφές αντίληψης και παρηγοριάς είναι εισαγωγικά σε όσους προσπαθούν να λένε και να κρατούν την ευχή, όσο από αυτούς εξαρτάται και γενικά όσο μπορούν.

Έως αυτό το σημείο, που είναι τόσο απλά τα πράγματα, κάθε ψυχή ορθοδόξου, βαφτισμένη και με πίστη, μπορεί να τα εφαρμόσει και να βρίσκεται στην πνευματική αυτή ευφροσύνη και χαρά, και να έχει ταυτόχρονα τη θεία προστασία και βοήθεια σε όλες τις πράξεις και ενέργειές της.

Επαναλαμβάνουμε και πάλι την παρακίνησή μας σε όσους αγαπούν το Θεό και τη σωτηρία τους: Να μην καθυστερήσουν να δοκιμάσουν την καλή αυτή εργασία και συνήθεια και δεν θα βρίσκουν λόγια να ευχαριστούν το Θεό για τη χάρη και ελεημοσύνη του, που παρέχει σε όσους κοπιάσουν λίγο στην εργασία αυτή. Γι' αυτό να έχουν θάρρος να μη διστάσουν ή μικροψυχήσουν με τη λίγη αντίδραση ή κόπωση που θα συναντήσουν.

Δεν υπάρχει απλούστερο, ευκολότερο και από όλους κατορθωτό πνευματικό επιτήδευμα από τη μικρή ευχή, με τόση πολλαπλή ωφέλεια και προκοπή, στο σημερινό κυκεώνα της τόσης ταραχής, άρνησης και απιστίας. Επιβάλλεται και όταν κάθεται κάποιος και όταν κινείται και όταν εργάζεται και όταν ακόμα βρίσκεται στο κρεβάτι και γενικά όπου και όπως είναι, να λέει από μέσα του τη μικρή αυτή ευχή.



Η ευχή αυτή, περιέχει και την πίστη και την επίκληση και την ελπίδα και με τόσο μικρό κόπο και ασήμαντη προσπάθεια, τηρεί την καθολική εντολή «αδιαλείπτως προσεύχεσθε» (Α'' Τιμ. ε'' 17), με όλη την τεράστια σημασία των αποτελεσμάτων της.

Σε όποιο λόγο των Πατέρων μας κι αν στραφεί κάποιος ή και στους θαυμαστούς βίους τους, δεν θα συναντήσει καμιά άλλη αρετή να εξυμνείται τόσο και να εφαρμόζεται με ζήλο και επιμονή, ώστε να αποτελεί, μόνη αυτή, το ισχυρότερο μέσο της εν Χριστώ επιτυχίας. Δεν έχουμε σκοπό να εκθειάσουμε ή να περιγράψουμε αυτή τη βασίλισσα των αρετών, γιατί ό,τι και να πούμε εμείς, μάλλον θα τη μειώσουμε. Ο σκοπός μας είναι να παρακινήσουμε και να ενθαρρύνουμε κάθε πιστό στην εργασία της, και καθένας μετά θα διδαχθεί από την πείρα του, γιατί εμείς πολύ λίγα είπαμε.

Τρέξτε όσοι απορείτε, όσοι απογοητεύεστε, όσοι είστε θλιμμένοι, όσοι είστε στην άγνοια, όσοι είστε ολιγόπιστοι και ποικιλότροπα όσοι είστε σε δοκιμασίες, τρέξτε στην παρηγοριά και λύση των προβλημάτων σας. Ο γλυκύς μας Ιησούς Χριστός, η ζωή μας, μας αναγγέλλει ότι «χωρις εμου ου δύνασθε ποιειν ουδέν» (Ιω. ιε'' 5).


Να λοιπόν, που όταν τον επικαλούμαστε συνεχώς, ουδέποτε μένουμε μόνοι και επομένως όλα τα μπορούμε με τη βοήθεια Του. Φωτιζόμαστε και γινόμαστε προθυμότεροι και έτσι θα επιτυγχάνουμε να μη μπαίνουμε σε πειρασμούς. Εάν κάποιος θέλει να φτάσει και ψηλότερα, όπου θα τον ελκύσει η πανάγια Χάρη, θα περάσει πάλι από την εισαγωγή αυτή. Και όταν φτάσει στο σημείο εκείνο, θα τον πληροφορήσει κατάλληλα η Χάρη.


Ως επίλογο των γραφομένων, επαναλαμβάνουμε την παρακίνηση, ή μάλλον την ενθάρρυνσή μας, προς όλους τους πιστούς, ότι μπορούν και επιβάλλεται να ασχολούνται με την ευχή « Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με », τη λεγόμενη νοερά προσευχή, με βέβαιη πίστη ότι πολύ θα ωφεληθούν σε οποιοδήποτε στάδιο κι αν φτάσουν. Η μνήμη της αιώνιας ζωής και η ταπεινοφροσύνη εγγυούνται την επιτυχία, με τη Χάρη του Χριστού, του οποίου η επίκληση θα είναι ο στόχος της αγαθής απασχόλησης. Ιδού καιρός να ετοιμάσει ο καθένας το μέλλον του!




Η Χάρη του Κυρίου Ιησού Χριστού να είναι με όλους τους Χριστιανούς. Αμήν.



Κείμενο από το βιβλίο του γέροντος Ιωσήφ "ΑΣΚΗΣΗ, Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΑΣΜΟΥ".



****************************************************

***************************************************************
***************************************************************



Η ΕΥΧΗ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ



Θέμα της συνέντευξης η παρουσίαση του βιβλίου του π. Στεφάνου

Απομαγνητοφώνηση από την συνέντευξη που έδωσε ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Στέφανος Αναγνωστόπουλος εις τον π. Χρύσανθο Στελλάτο στις 10/7/2007, τα πλαίσια της εκπομπής «Λυχνοστάτης», του εκκλησιαστικού τηλεοπτικού σταθμού «ΛΥΧΝΟΣ» της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.



Παρουσίαση του βιβλίου «Η ευχή μέσα στον κόσμο»





Εισαγωγή

π. Χρ.: Αγαπητοί αδελφοί, έχομε χαρά μεγάλη, διότι πλησίον μας, είναι ο Πρωτοπρεσβύτερος, πατήρ Στέφανος Αναγνωστόπουλος. Γνωστός σε σας, αγαπητός σε μας. Γνωστός μέσα από τις ραδιοφωνικές εκπομπές, αλλά και η παρουσία του, γνωστή στην πόλη των Πατρών. Δεδομένου ότι πολύ συχνά, επισκέπτεται την πόλη του Πρωτοκλήτου δια λόγους πνευματικούς, και δια λόγους ψυχωφελείς και ωφέλιμους.

Πατέρα Στέφανε, καλώς ήλθατε, εδώ στο studio, για να μιλήσουμε για το νέο βιβλίο, το οποίο κυκλοφόρησε αυτές τις ημέρες, και έχει ως θέμα «Η ευχή μέσα στον κόσμο». Ένα βιβλίο που θα λύσει απορίες, αλλά συγχρόνως, που θα ωφελήσει.

Και για να κερδίσουμε χρόνο, περνάω πατέρα Στέφανε στο ερώτημα: Πώς σκεφτήκατε να συγγράψετε αυτό το βιβλίο για την ευχή;



π. Στ.: Η λαχτάρα μου ήταν πάντοτε και ανέκαθεν, να μπορούν οι χριστιανοί μας, να γνωρίσουν λίγα πράγματα περισσότερο, απ’ αυτά που έχουνε είτε διαβάσει, στα νηπτικά βιβλία των πατέρων της εκκλησίας μας, είτε έχουν ακούσει από τους Αγιορείτες Πατέρες για την λεγομένη νοερά προσευχή, για το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», και η λαχτάρα μου αυτή για να γνωρίσουν κάτι περισσότερο - και όσο πρόσφορα, μπορεί να δοθεί ένα τόσο υψηλό υπούργημα όπως είναι η ευχή, - έτσι, μ’ έφερε σ’ αυτή την θέση, να μπορώ να ασχοληθώ λίγο με την ευχή.

Βέβαια κατά πρώτον λόγον, έκαμα προφορικά κηρύγματα. Και μικρά σε πρωινές θείες λειτουργίες, και κατόπιν σε βραδινά κηρύγματα με ωριαίες ομιλίες. Είχα την ευκαιρία να γράψω και μερικά άρθρα σε θρησκευτικά περιοδικά, τα συνέλεξα όλα αυτά μαζί, τα συστηματοποίησα κατά κάποιον τρόπον, και τα παρουσίασα τώρα σε ένα βιβλίο, με αυτό τον τίτλο που αναφέρατε, «Η ευχή μέσα στον κόσμο».



Γιατί το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με»



π. Χρ.: Οι γέροντες, οι πνευματικοί, οι ασχολούμενοι με τα πνευματικά, γνωρίζουν πόσο αναγκαία, είναι η ευχή δια την πνευματικήν πρόοδον και για την πνευματική προκοπή. Γέροντα από την εμπειρία που έχετε ως πνευματικός, θεωρείται ότι στις ημέρες μας, στη σημερινή εποχή, η ευχή, είναι τόσο πολύ απαραίτητη δια την πνευματικήν πρόοδο, δια την πνευματική προκοπή;

π. Στ.: Είναι, γιατί είναι σύντομη και εύκολη. Και είναι κάτι που μπορεί εύκολα να συγκρατεί ο χριστιανός μέσα στο μυαλό του, μέσα στη σκέψη του. Παρόλο που από την εμπειρία που έχομε όλοι μας ως προσευχόμενοι χριστιανοί, εάν κάνομε Απόδειπνο ή κάνομε Μεσονυχτικό, ή συμμετέχομε σε μια ακολουθία, σε ένα μυστήριο, στη θεία Λειτουργία, βλέπομε πόσο εύκολα φεύγει το μυαλό μας. Επομένως, είναι δυνατόν, χρησιμοποιώντας αυτές τις πέντε λέξεις, να συγκεντρωνόμαστε ευκολότερα, γι’ αυτό και επιβάλλεται να λέγεται η ευχή. Άλλωστε, ήταν και διδασκαλία και προτροπή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, η ευχή να διδάσκεται ακόμα και στα σχολεία, αρχίζοντας από το Δημοτικό.


Η παντοδυναμία του ονόματος του Ιησού Χριστού


π. Χρ.: Όταν ο Απόστολος Παύλος έλεγε «αδιαλείπτως προσεύχεσθε», είχε κατά νουν και αυτή την συνεχή προσευχή και ευχή, για να περάσω εν συνεχεία γέροντα αμέσως στο σκοπό, που γράψατε αυτό το βιβλίο. Ή αυτό που έλεγε ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ότι «όσο απαραίτητον είναι να αναπνέει ο άνθρωπος, άλλο τόσο δια την ψυχή, απαραίτητον είναι να προσεύχεται».
Έχετε αυτά κατά νουν και γράφετε αυτό το βιβλίο; Το γράψατε με κάποιον σκοπόν φαντάζομαι.


π. Στ.: Ο σκοπός είναι να γνωρίσουν οι χριστιανοί μας, τη δύναμη του ονόματος του Ιησού Χριστού. Διότι είναι το υπέρ παν όνομα. Και στο όνομα του Ιησού Χριστού παν γόνυ κάμπτει, και επουρανίων και επιγείων και προπαντός, καταχθονίων. Η εποχή μας είναι δαιμονοκρατούμενη. Τα δεινά είναι πολλά. Οι ασθένειες επίσης. Τα προβλήματα πολλά. Γιατί να μην έχομε τη δυνατότητα, να μπορούμε να επικαλούμεθα, όσο το δυνατόν συχνότερα μπορούμε, αυτό το όνομα, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού: «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Σε κάθε στιγμή της ζωής μας, είτε περπατάμε, είτε είμεθα όρθιοι, είτε είμεθα στη εργασία μας. Οτιδήποτε και αν κάνομε, ακόμα και στο κρεβάτι. Παντού και πάντοτε, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».





Η δαιμονοκρατούμενη εποχή μας


π. Χρ.: Γέροντα, όταν λέτε ότι η εποχή μας είναι δαιμονοκρατούμενη, μας λέτε σας παρακαλώ πάρα πολύ, πιο αναλυτικά, τι εννοείτε, πως αντιλαμβάνεστε, μια εποχή και μια κοινωνία, να ευρίσκεται κάτω, από την κυριαρχίαν του Διαβόλου. Διάβασα μέσα, κάποια περιστατικά, τα οποία φανερώνουν τη δαιμονοκρατούμενη εποχή, την αποστασία. Εσείς κατά νουν τι έχετε;

π. Στ.: Κατά νουν, έχω την απομάκρυνση των ανθρώπων από τον Θεόν. Και όσο ο άνθρωπος απομακρύνεται γενικά και συνολικά και συλλογικά από τον Θεόν, τόσο και περισσότερον κυριαρχείται από το Κακόν. Άρα το Κακόν δημιουργεί και ένα είδος δαιμονοκρατίας πάνω στην εποχή μας. Και ας μην ξεχνάμε, ότι σήμερα τόσα δεινά που συμβαίνουν στην πατρίδα μας, δε μπορεί να μην έχουν αιτία το Κακόν ή το Διάβολο ή την προσωπική μας αμαρτία και ευθύνη. Διακόσιες πενήντα χιλιάδες εκτρώσεις το χρόνο, δεν είναι δαιμονοκρατούμενη η εποχή μας;



π. Χρ.: Είναι.

π. Στ.: Η ύβρις των θείων κατά κόρον, από μικρούς, μεγάλους, άνδρες γυναίκες και παιδιά, συνήντησα παιδιά, κοριτσάκια μικρά, των έξι ετών, των επτά, των οκτώ, να βρίζουν τα θεία. Δεν χαρακτηρίζουν και αυτά την εποχή μας δαιμονοκρατούμενη;



π. Χρ.: Τη χαρακτηρίζουν.

π. Στ.: Ο πανσεξουαλισμός ο οποίος επικρατεί σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο και πολύ περισσότερο στην εποχή μας που επηρεάστηκε τόσο πολύ απ’ το δυτικό πνεύμα, δε χαρακτηρίζει και αυτό την εποχή και την πατρίδα μας δαιμονοκρατούμενη; Γι αυτό το λέω.



Για ποιον είναι η ευχή;


π. Χρ.: Όλη λοιπόν αυτή η αποστασία που συμβαίνει κατεξοχήν στις ημέρες μας και η απομάκρυνση του ανθρώπου από το Θεό και από την εκκλησία και από την πνευματική ζωή, έχουν οδηγήσει τους ανθρώπους σε αυτές τις χαοτικές καταστάσεις. Γέροντα, ωραία, ο μοναχός είναι στο κελί του, είναι στο μοναστήρι του. Έχει την ευχέρεια να λέει συνέχεια «Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησόν με τον αμαρτωλόν». Πόσο εύκολο, και κάτω από ποιες προϋποθέσεις είναι δυνατόν, εδώ, οι αδελφοί μας και μείς που ζούμε μέσα στον κόσμο να καλλιεργούμε την ευχή; Είναι εύκολο; Να ’λεγε κανείς, από φυλακής πρωίας μέχρι νυκτός, «Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού, ελέησόν με τον αμαρτωλόν». Όταν ο νους του ανθρώπου διασπάται, όταν τα προβλήματα μας πιέζουν, όταν οι συνθήκες της ζωής είναι δύσκολες; Τι λέει η εμπειρία σας πάτερ Στέφανε;


π. Στ.: Η εμπειρία μου λέει ότι ήδη είναι δυνατόν, επειδή ακριβώς, η προσευχή αυτή είναι μικρή και υπάρχει μία δυνατότητα αυτοσυγκεντρώσεως του νου του ανθρώπου στις μικρές προσευχές και στις μικρές λέξεις. Το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με» είναι δυνατόν, διότι από τότε που βγήκε και το βιβλίο, εδώ και πενήντα χρόνια - «Οι περιπέτειες ενός προσκυνητή», αυτό ήθελαν να μας διδάξουν, τη δυνατότητα του κάθε χριστιανού, να μπορεί να λέγει και να προσεύχεται, είτε ψιθυριστά, είτε από μέσα του με τον ενδιάθετο λόγο, να λέγει «Κύριε Ιησού Χριστού ελέησόν με». Άρα, έχει και τη βοήθεια και του Αγίου Θεού. Όταν λέω ζητώ το έλεος Θεέ μου, ζητώ τη βοήθειά Του, ζητώ τη συμπαράστασή Του, και τη ζητώ όχι μόνο να ελεηθώ, εξ αιτίας των αμαρτιών μου διότι είμαι αμαρτωλός, -και ο καθένας από μας είναι αμαρτωλός, άπαντες γαρ πταίομεν,- αλλά και για να ευλογηθεί και το σπίτι μας, να ευλογηθεί η οικογένειά μου. Να ευλογηθούν και να λυθούν τα προβλήματά μας. Να επέμβει η χάρις του Αγίου Θεού την οποία επικαλούμαι συνεχώς.



π. Χρ.: Μου επιτρέπετε λίγο να επιμείνω σε αυτό το σημείο. Δηλαδή η νοικοκυρά, μαγειρεύει το φαγητό της και λέει την ευχή;

π. Στ.: Ναι!



π. Χρ.: Ο δάσκαλος διδάσκει στο σχολείο και λέει την ευχή;

Ο παπάς λειτουργεί και λέει την ευχή;

π. Στ.: Μπορεί, Ναι!


Πώς μπορεί ο προσευχόμενος να αρχίσει και να συνηθίσει την ευχή

π. Χρ.: Ε, είναι ευκολότερο, εδώ λίγο, λίγο να δώσομε έτσι αυτή την έννοια, αυτή την διάσταση, πώς ο εργαζόμενος στο γραφείο, ο καθηγητής, ο δάσκαλος, στο γιαπί, ο εργαζόμενος, στο μόχθο και λοιπά, μπορεί να λέει την ευχή;


π. Στ.: Μπορεί να τη λέει την ευχή αρκεί να κάνει, πώς να το πει κανείς… και μία προπαίδεια. Όπως προετοιμάζεται ο καθηγητής και ο δάσκαλος για το μάθημα, και κάθε άλλος επαγγελματίας και τεχνίτης, όπως σπουδάζει αυτός που θα γίνει γιατρός και ο άλλος που θα γίνει δικηγόρος, κατά τον ίδιον τρόπον υπάρχει μία περίοδος ας το πούμε τρόπον τινά, κατά την οποίαν προσπαθεί ο άνθρωπος να εγκολπωθεί εσωτερικά μέσα του όσο το δυνατόν περισσότερο αυτή την ευχή. Αν, λοιπόν καθιερώσει, κάποια στιγμή του χρόνου, ιδίως τις βραδινές ώρες, παρά τους θορύβους που έχουν τους εξωτερικούς, και τους περισπασμούς, να αφιερώσει δέκα λεπτά, και τα δέκα να γίνουν δεκαπέντε και να γίνουν είκοσι, αυτός αρχίζει και συνηθίζει, να λέγει την ευχή, και επειδή ακριβώς και στα διαλλείματα κατά τη διάρκεια της ημέρας, όποτε βρίσκει ευκαιρία, μπορεί να λέγει την ευχή, αρχίζει δηλαδή από μέσα, η ίδια η ψυχή, να λαχταρά για το όνομα του Ιησού Χριστού. Του γίνεται δηλαδή ένα είδος δίψας και πείνας. Και «μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες, ότι αυτοί χορτασθήσονται». Είναι σα το μέλι, που κανένας το γεύεται και θέλει ξανά να το γευτεί, και ξανά και ξανά. Παρά τις οποιεσδήποτε ασχολίες μπορεί να έχει. Είναι δυνατόν, να μπορεί να λέγει από μέσα του την ευχή, να τρώει, να συζητά, να μελετά, να προσέχει, να κάνει οτιδήποτε, γιατί αυτή η εργασία που γίνεται συνειδητά, αρχίζει κατόπιν και αναλαμβάνει μία πρωτοβουλία. Η ίδια η χάρις του Αγίου Θεού, και κάνει αυτό που θέλομε εμείς να κάνομε. Αντί για μας. Γι’ αυτό και μπορεί ανά πάσα στιγμή να λέει και να καλλιεργεί την ευχή.



π. Χρ.: Η ευχή γέροντα έχει κάποιο μυστικό; Δηλαδή ... έχετε ζήσει και κοντά στο γέροντα Εφραίμ το Φιλοθεΐτη

π. Στ.: Ναι



π. Χρ.: Που καλλιεργεί πάρα πολύ την διδασκαλίαν της ευχής. Δηλαδή, πώς αρχίζει κάποιος να λέει την ευχή. Μα θα μας ακούσουν τώρα κάποιοι αδελφοί μας, εδώ στον κόσμο, στην Αμερική, στη Γερμανία, όσοι μπουν μέσα στην ιστοσελίδα μας, και θα πουν τι λένε αυτοί οι γέροντες εκεί πέρα, τι λέει κει ο παπα-Στέφανος, πώς αρχίζει κανείς, να μπαίνει μέσα στη νοοτροπία της ευχής, να γλυκαίνεται η καρδιά του, να εξαγνίζεται ο νους του, και να προχωράει στην ευχή;

Όπως ακριβώς έχει την ίδια λαχτάρα για να κάνει προσευχή, να κάνει το απόδειπνο, να πει το «Άσπιλε και αμόλυντε», ή να πει το «Δός ημίν Δέσποτα», ή να διαβάσει την Παράκληση, ή να πει τους Χαιρετισμούς απέξω και από μνήμης. Αρχίζει μία προσπάθεια όλος ο άνθρωπος, διότι η ευχή δεν είναι ανεξάρτητη απ’ τη ζωή της εκκλησίας. Είναι μέσα στην εκκλησία. Είναι μέρος της εκκλησιαστικής μας χριστιανικής ζωής και η ευχή, όπως και οι άλλες προσευχές, που έχουν καθιερωθεί από την εκκλησία μας.




Καθαρισμός από τα πάθη


π. Στ.: Επομένως κάνομε έναν αγώνα πρώτα για τα πάθη μας.



π. Χρ.: Δηλαδή…

π. Στ.: Να καθαριστούμε απ' τα πάθη.



π. Χρ.: Τι εννοείτε να καθαριστούμε από τα πάθη, διότι μιλάμε και απευθυνόμαστε και σε ανθρώπους, που δεν έχουν αυτή τη θεολογική γνώση και εμπειρία.

π. Στ.: Καθαρισμός απ’ τα πάθη σημαίνει ότι να εντοπίσομε ποιες είναι οι αδυναμίες μας, που λέγονται και πάθη. Και αυτές να αρχίσομε σιγά - σιγά να τις περιορίσομε. Και αν είμαστε ας πούμε τσιγκούνηδες παραδείγματος χάρη, να γίνομε ελεήμονες. Διαπιστώνουμε μέσα μας ότι έχουμε έντονο εγωισμό και υπερηφάνεια, να αρχίσομε να καλλιεργούμε σιγά - σιγά την ταπείνωση. Είμεθα πολύ ανυπόμονοι, να καλλιεργήσομε την υπομονή. Να μάθομε να στηρίζομε τις ελπίδες μας, εις τον Θεόν. Θυμώνουμε, νευριάζουμε, εδώ να καλλιεργηθεί η πραότητα, «μακάριοι οι πραείς, ότι αυτοί κληρονομήσουσι την γήν». Και ούτω κάθ’ εξής. Έτσι λοιπόν - αυτός είναι ο καθαρισμός από τα πάθη - η μετάνοια, δηλαδή η τήρησις των εντολών, θα χτυπήσει τα πάθη, και θα φέρει την καλλιέργεια των αρετών. Οπότε ο άνθρωπος, μεταποιείται σε έναν σωστό χριστιανό μέσα στο κόσμο.

Αυτό, θα αναπτύξει μέσα και τη γλύκα της ευχής.

π. Χρ.: Μάλιστα.


Τα μέρη της ευχής

π. Χρ.: Γέροντα, τι είναι η ευχή, και τι περιλαμβάνει; Τι περιλαμβάνει αυτή η ευχή; Είπατε προηγουμένως «Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησόν με». Τι περιλαμβάνει τώρα αυτή η καρδιακή προσευχή; Τι μας θυμίζει; Έχει σχέση με… για να βοηθήσω λίγο την κουβέντα μας, έχει σχέση με τις κραυγές που έβγαζαν οι λεπροί «Ιησού επιστάτα ελέησον ημάς».

π. Στ.: Βεβαίως έχει σχέση. Και όχι μόνον αυτό, αλλά και ο τυφλός φώναζε «Ιησού Υιέ Δαυίδ ελέησόν με». Και βλέπομε και την Χαναναία, να ζητά την βοήθεια του Αγίου Θεού, «Ιησού Υιέ Δαυίδ ελέησόν με, ότι η θυγάτηρ μου, κακώς δαιμονίζεται». Όλες αυτές οι προσευχές έχουν σχέση με την παντοδυναμία του Αγίου Θεού στο όνομά Του. Το επαναλαμβάνω, «είναι το υπέρ παν όνομα στο οποίον παν γόνυ κάμπτει, επουρανίων, επιγείων και καταχθονίων» γι’ αυτό και χωρίζεται ευχή, το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», σε δυο μέρη.


Περιλαμβάνει το δογματικό μέρος, «Κύριε Ιησού Χριστέ», εις το οποίον αναγνωρίζουμε την θεότητα αφενός μεν, και την θεανθρωπότητα αφετέρου του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού,


και αφετέρου ότι ημείς είμεθα αδύναμοι, είμεθα αμαρτωλοί και ζητούμε το έλεός του. Είμεθα στη θέση του λεπρού, στη θέση του τυφλού, στη θέση του οποιουδήποτε αμαρτωλού από την οποία ζητούμε το έλεός Του. Είμαστε στη θέση του τελώνου που φωνάζουμε χτυπώντας το στήθος μας: «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Είμαστε στη θέση του ασώτου υιού και γονατίζουμε μπροστά στον Κύριο και λέμε «Ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν Σου. Ποίησόν με ως ένα των μισθίων σου».

Αυτό είναι η ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», το δογματικό μέρος,
και το ικετευτικό μέρος για τη σωτηρία μας.



+++++++++++++++++++++++++++++++++++


Οι τρόποι της ευχής



π. Χρ.: Εκεί στις «Περιπέτειες ενός προσκυνητού» που αναφέρατε προηγουμένως, γέροντα, αναφέρονται κάποιοι τρόποι δια την ευχή. Μπορείτε να μας πείτε, ποιοι είναι αυτοί οι τρόποι; Δηλαδή, πώς τονίζουμε την ευχή, τι τονίζουμε, εγώ θυμούμαι στο Άγιον Όρος το περιβόλι της Παναγίας μας, άκουγα κάποιους μοναχούς να τονίζουν «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», κάποιοι άλλοι να τονίζουν «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», δεν ξέρω, αυτοί είναι τρόποι έτσι εκφράσεως της ευχής;


π. Στ.: Εδώ τονίζονται κάποιες λέξεις αλλά δεν είναι τρόποι ευχής. Η ευχή έχει τρόπους αλλά δεν έχει ούτε μεθόδους, ούτε τεχνικές. Είναι έκφρασις μιας βαθειάς κραυγής προς τον Θεόν για να μας λυπηθεί. Οι τρόποι έγκεινται όσοι υπάρχουν, - και θα αναφέρουμε τρεις - τέσσερεις μονάχα,- αναφέρονται κυρίως στο πως θα μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε το νου μας, ή πιο καλύτερα την προσοχή του νου μας, πάνω στις λέξεις που λένε ή τα χείλη μας ή ο ενδιάθετος λόγος.


Ένας τρόπος είναι: εισπνέομε, λέμε «Κύριε Ιησού Χριστέ», εκπνέουμε, λέμε «ελέησόν με». Έχοντας κατά κάποιον τρόπον, εφόσον έχομε εδώ μία πολυθρόνα που έχει, βραχίονα, ακουμπούμε το χέρι κατ’ αυτήν την έννοια, έτσι, και εισπνέομε όσο μπορούμε με περισσότερο φυσικό τρόπο. Δηλαδή σύμφωνα με το ρυθμό της δικής μας αναπνοής, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Όπως αναπνέουμε, και εκπνέουμε, βάζουμε στην εισπνοή το «Κύριε Ιησού Χριστέ», και στην εκπνοή βάζουμε το «ελέησόν με». Αυτός είναι ένας απλός τρόπος.


Υπάρχει άλλος τρόπος: Εισπνέουμε βαθειά, - τον οποίον συνιστά και ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, - εισπνέουμε βαθειά, κρατούμε την αναπνοή μας, και λέμε όσο μπορούμε δυνατά από μέσα μας, δυνατά όμως, όπως θα το φωνάζαμε δυνατά, εξωτερικά με τα χείλη μας, με το στόμα μας, δυνατά, «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Ώσπου να δούμε ότι αρχίζει και εξαντλείται η σωματική μας δύναμη στο κράτημα της αναπνοής, και τότε εκπνέουμε πάλι φυσικά. Και ξανά πάλι το ίδιο.


Mε αυτό τον τρόπο, είτε καθιστοί είμαστε, είτε είμαστε όρθιοι, ή ακόμα μπορούμε και να βαδίζουμε, μπορούμε να κάνουμε και να λέμε την ευχή, «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», άλλοτε είτε κρατώντας το κομποσχοίνι, και σε κάθε κόμπο να λέμε «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», είτε χωρίς το κομποσχοίνι, απλώς με τη βοήθεια, της αναπνοής. Το μυστικό, και ο τρόπος βρίσκεται, -και ειδικά αυτό αναφέρεται για τους αρχαρίους, για κείνους που βρίσκονται στην πρώτη Δημοτικού Σχολείου,- είναι να μάθουμε να συγκεντρώνουμε το νου μας, πάνω σ’ αυτές τις πέντε λέξεις, χωρίς να έχουμε σχήματα μέσα μας, ούτε φαντασίες, ούτε εικόνες, ούτε ιδέες, ούτε είδη, τίποτα. Ούτε άσχημα, ούτε καλά. Το μυαλό μας να είναι τελείως κενό. Η δύναμις της προσοχής, πρέπει να συγκεντρώνεται πάνω στις πέντε λέξεις. Με μία όμως προϋπόθεση: ότι λαχταράμε να σωθούμε. Να σωθούμε. Φωνάζουμε, «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», με όλη τη δύναμη της ψυχής μας, όπως φώναζαν όλοι αυτοί προηγουμένως που αναφέραμε.


Και έτσι λέμε την ευχή. Με αυτόν τον τρόπο. Για να μπορέσει ο νους να ενωθεί με τις λέξεις, ή καλύτερα, ο νους να αποκτήσει νοητά πλοκάμια, να αρπάξει αν είναι δυνατόν την ευχή, να την εγκλωβίσει μέσα της, και εν συνεχεία να την κατεβάσει κάτω, δηλαδή, να τη σπρώξει προς το μέρος της καρδιάς.



-------------------------


Προβλήματα στην ευχή


π. Χρ.: Υπάρχει εκδοχή ο αρχάριος στο θέμα της νοεράς προσευχής, να αισθανθεί κάποια ζάλη, να κουρασθεί, να αισθανθεί κάποια αδιαθεσία, μέσα από όλη αυτή την διαδικασία, δηλαδή να συγκεντρώσει το νου του πάρα πολύ…

π. Στ.: Ναι, βεβαίως, ασφαλώς, υπάρχει …



π. Χρ.: Γιατί έχομε και τα δαιμόνια…

π. Στ.: Βεβαίως, εκτός των δαιμονίων, είναι και ο άνθρωπος, άνθρωπος είναι, με τις άλφα ή τις βήτα σωματικές δυνάμεις. Χρησιμοποιεί βέβαια βία, όσο είναι δυνατόν, ή …. Μπορώ να σας πω ότι το πρώτο καιρό προκαλούνται και έντονοι πονοκέφαλοι, από την απόλυτη συγκέντρωση του νου. Εάν θέλει ο διάβολος να μας πειράξει, θα χρησιμοποιήσει κάποιον κρότο. Θα μας προκαλέσει έντονη φαγούρα στο σώμα. Ο σκοπός του είναι να διακοπεί η ευχή. Διότι τρέμει αυτό το όνομα. Δεν το θέλει αυτό το όνομα. Έχω μια ψυχή, να σας αναφέρω τώρα ενδεικτικά, η οποία μου είχε εξομολογηθεί πριν από είκοσι περίπου χρόνια, νεαρά ψυχή, νεαρά κοπελίτσα, ότι της φανερώθηκε μπροστά της ο δαίμονας, ολοζώντανος, χωρίς να είναι αυτό μέρος της πλάνης, από ό,τι διαπιστώθηκε εν συνεχεία από την πνευματική έρευνα που κάναμε. Γονάτισε ο διάβολος μπροστά της. Αν είναι δυνατόν, να γονατίσει ένας διάβολος, και της είπε, «ό,τι προσευχή θες κάμε, μόνο αυτό το όνομα μη λες. Μόνο αυτό το όνομα. Και εγώ θα σου χαρίσω τα πάντα. Και όλους τους νέους, στα πόδια σου. Μόνο σταμάτα να λες αυτό το όνομα.»



π. Χρ.: Άρα μαστίζονται οι δαίμονες δια του ονόματος.

π. Στ.: Ναι, ακριβώς, ακριβώς, το λέγει και ο Άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης,



π. Χρ.: ονόματι Ιησού…

π. Στ.: Μάστιζε πολεμίους, έτσι ακριβώς. Ο τρόμος και ο φόβος των δαιμόνων, είναι αυτή η προσευχή. Η δική μας προσπάθεια, έγκειται, αφενός μεν να συμμετέχουμε σωστά, στον τρόπον με τον οποίον μας διδάσκει η Εκκλησία μας, το Ευαγγέλιο, οι κανόνες της Εκκλησίας, να έχομε πνευματικό, να εξομολογούμεθα τακτικά, να μετέχουμε στο μυστήριο της Θείας Κοινωνίας, και κάνουμε και αυτού του είδους την άσκηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα παραλείψομε να μελετούμε το ιερό Ευαγγέλιο, ή κάποια άλλα ιερά βιβλία, πολύ ωφέλιμα, πολύ δε περισσότερο τους πατέρες της εκκλησίας μας, ακόμα δε περισσότερο τους νηπτικούς. Όχι αυτά δεν τα παραλείπομε. Είναι μία παράλληλη εργασία, η οποία έχει πολύ την ωφέλεια και πολύ το μελάκι της, συγγνώμη…



----------------------------

Για ποιο λόγο λέμε την ευχή


π. Χρ.: Γέροντα, προσπαθούμε, υψηλά νοήματα να τα απλουστεύσομε. Εδώ, αυτά που έχετε γράψει, για να τα βιώσουν οι γέροντες και εσείς κατ’ επέκτασιν χρειάστηκε κόπος και πόνος πολύς. Για πέστε μου, για πιο λόγο λέμε την ευχή; Βλέπετε, επαναλαμβάνω τα ερωτήματα, για να μπορέσουμε να δώσουμε κατά τον απλούστερο και τον καλύτερο και τον πνευματικότερο τρόπο, όλες αυτές τις έννοιες περί της ευχής.

π. Στ.: Για να απομακρύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο από κοντά μας την δαιμονική επίδραση, την επίδραση του διαβόλου. Τον βομβαρδισμό δηλαδή που δεχόμενα, από τους κακούς λογισμούς, τους αισχρούς, τους πονηρούς και τους βλασφήμους. Όλοι αυτοί οι λογισμοί οι οποίοι αποτελούν και την πρώτη αιτία για την πράξη της κακίας, γιατί πρώτα έρχεται ο λογισμός, μας παλεύει, προσπαθεί να μας ελκύσει, να κερδίσει την συγκατάθεση μας, και κατόπιν να την κάνει πράξη. Λοιπόν, για να καεί ο δαίμονας στην προσβολή του, λέμε την ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», άλλος τρόπος δεν υπάρχει. Ή περιφρονούμε τον λογισμό, τον οποιοδήποτε λογισμό, εννοώ πάντοτε τον κακό λογισμό, τον αισχρό, τον πονηρό και τον βλάσφημο, ή τον περιφρονούμε, και παράλληλα λέμε την ευχούλα «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Για να καεί ο δαίμονας. Μάστιζε λοιπόν πολεμίους.


---------------------------

Ο πόλεμος των λογισμών


π. Χρ.: Γέροντα, με συγχωρείτε, ακούω πάρα πολλούς και στην ιερά εξομολόγηση - και σεις θα τα ’χετε ακούσει - χιλιάδες φορές να λένε: «Βασανίζομαι από τους λογισμούς, προσεύχομαι και μου έρχονται βλάσφημοι λογισμοί, προσεύχομαι και μου έρχονται αισχροί λογισμοί, προσεύχομαι και μου έρχονται λογισμοί απιστίας», τι συμβαίνει εκεί;

π. Στ.: Εδώ πολεμάται ο χριστιανός, για να παύσει να προσεύχεται, αλλά όσο πολεμείται από τους λογισμούς τόσο πιο πολύ και πρέπει να προσεύχεται. Γιατί την προσευχή τη φοβάται. Και ειδικότερα ό,τι αναφέρεται στο όνομα του Ιησού Χριστού. Εδώ τρέμει τους Χαιρετισμούς. Γι’ αυτό και πολεμείται. Γι’ αυτό και βλέπομε το μυαλό μας συνεχώς να φεύγει, να ταξιδεύει. Βέβαια η πρωταρχική αιτία και το πρωταρχικόν κακό βρίσκεται στην πτώση των πρωτοπλάστων. Εκεί ο νους ήταν ενωμένος με τον Θεόν. Και συνομιλούσε ο άνθρωπος ο πρωτόπλαστος, ο Αδάμ και η Εύα με τον Θεόν, δια μέσου του νοός. Αυτή ήταν η κοινωνία και αυτή ήταν η ένωσις. Αυτό διεσπάσθη με την πτώση και την αμαρτία, και αυτό εξακολουθεί να υπάρχει σήμερα. Μας δίδει βοήθεια το Άγιον Βάπτισμα, «ο πιστέυσας και βαπτισθείς σωθήσεται», έρχεται ύστερα η μυστηριακή ένωσις, με το μυστήριο της θείας Κοινωνίας, του Σώματος και του Αίματος του Ιησού Χριστού, και ακολουθεί και έπεται η πνευματική Κοινωνία μετά του Ιησού Χριστού. Αυτό που έκαναν οι Πρωτόπλαστοι και που το είχαν φυσικό, να το επαναφέρουμε εμείς πάλι μέσα στην καρδιά μας αν είναι δυνατόν μέσω της ευχής. Άρα όταν πολεμείται, πολεμείται για να μην υπάρξει, αυτή η ένωσις με τον Θεόν.
Να μην φοβάται ο χριστιανός.

----------------------------


Η ευθύνη του προσευχομένου


π. Χρ.: Ο πιστός δεν έχει καμία ευθύνη όταν κατά την ώρα της προσευχής, του έρχονται αυτοί οι λογισμοί. Δηλαδή ο ίδιος ευθύνεται καθόλου; Μήπως δεν έχει καλλιεργήσει το νου του, μήπως δεν έχει κάνει αγώνα για κάθαρση, και έχει μερίδιο ευθύνης και βρίσκει ο πειρασμός, τον χώρον ελεύθερον και μπορεί να κινείται μέσα σ’ αυτόν τον χώρο;

π. Στ.: Βεβαίως και έχει ευθύνη και βεβαίως για να πολεμηθεί με κάποιους συγκεκριμένους …



π. Χρ.: Πότε γέροντα έχει ευθύνη και πότε δεν έχει;

π. Στ.: Όταν δίνουμε το δικαίωμα στο διάβολο, με μία πράξη αμαρτίας που κάναμε χθες ή προχθές ή στο παρελθόν. Και οι οποίες πράξεις αυτές, έχουν γίνει βέβαια βίωμα και δευτέρα φύσις μέσα μας, και τις οποίες δεν έχομε εξομολογηθεί καθαρά. Δίνουμε δικαίωμα τότε στο διάβολο, να μας προσβάλει είτε με πονηρούς, είτε με αισχρούς λογισμούς.

Για τους βλασφήμους, ναι μεν δεν έχουμε ευθύνη, όταν δηλαδή βλασφημείται το όνομα της Παναγίας, εσωτερικά εννοώ, μέσα στο νου, δεν έχουμε μεν ευθύνη, αλλά οπωσδήποτε, υπάρχει το πνεύμα του εγωισμού και της υπερηφάνειας, και εξαιτίας αυτών των βλασφήμων λογισμών, πρέπει να ταπεινώνεται ο άνθρωπος, και να ζητά το έλεος του Αγίου Θεού, για να εξαφανιστούν και αυτοί, χωρίς να ’χει ευθύνη.

Για τους άλλους έχει ευθύνη, γιατί προσπαθεί ο διάβολος, πώς; Παίρνοντας το δικαίωμα από τις πράξεις της αμαρτίας που κάναμε εμείς στο παρελθόν, προσπαθεί να μας τις θυμίζει είτε με σκέψεις είτε με εικόνες, για να κερδίσει την πρώτη γλύκα, της πράξεως της αμαρτίας, να αφήσομε την προσευχή, και να ασχοληθούμε με την εικόνα της αμαρτίας. Αυτός είναι ο σκοπός του διαβόλου στην προσευχή. Άρα, λοιπόν, πρέπει να σκεφθούμε ότι αυτός που εξομολογείται, ποία σχέση είχε με αυτούς τους συγκεκριμένους λογισμούς στο παρελθόν;



π. Χρ.: Μια πολύ σημαντική λεπτομέρεια…


-------------------------

Η κάθαρση


π. Χρ.: Και κάνοντας αγώνα πνευματικό και λέγοντας συνέχεια την ευχή, φθάνει στην κάθαρση του νου και της καρδιάς;

π. Στ.: Η κάθαρσις είναι πολυετής. Δεν είναι της μιας ημέρας ή της δεύτερης ή της πρώτης εβδομάδος και τα λοιπά. Χρειάζεται χρόνια για να καθαριστεί ο άνθρωπος από όλες τις αδυναμίες που έχει, και από όλα τα πάθη. Δηλαδή να καθαρισθεί ο νους από τους λογισμούς. Γιατί καθαρίζονται πρώτα οι πράξεις, κόβονται οι συνήθειες, ένας καπνίζει, ένας χαρτοπαίζει, ο άλλος κάνει το άλφα, ο βήτα κάνει το γάμα. Λοιπόν κόβονται πρώτα οι συνήθειες, ύστερα κόβονται οι επιμέρους πράξεις. Κατόπιν αρχίζει ένας αγώνας έντονος, με το διάβολο, που ως λέων ωρυόμενος ζητά να καταπιεί τον οποιονδήποτε, και έχουμε και εμείς πείρα οι ίδιοι, πόσο λυσσομανεί όταν μας πολεμά γιατί θέλει να κερδίσει την ψυχή μας, και στο κάτω - κάτω της γραφής μας ζηλεύει κιόλας γιατί θα του πάρομε και τη θέση.



π. Χρ.: Απαντήσατε στο λογισμό που είχα να σας κάνω τώρα. Γιατί μας πολεμάει τόσο πολύ τους ανθρώπους αυτός ο μισόκαλος; Τόσο πολύ; Διαβάσατε το λογισμό μου, ήταν… Αμέσως λέγοντας αυτά, μου δημιουργήθηκε αυτή η απορία, γιατί τόσο πολύ; Θα του πάρομε τη θέση;

Ε, βεβαίως θα του πάρομε τη θέση. Αυτός δεν έπεσε;

π. Χρ.: Έπεσε.

π. Στ.: Έπεσε, εξαιτίας του εγωισμού και της υπερηφάνειας, σκέφθηκε ισοθεΐα. «Και θήσω τον θρόνον μου υπεράνω του ουρανού, των ουρανών, και έσομαι όμοιος του Υψίστου». Έπεσε ο διάβολος, έμεινε ένα κενό επάνω, θα το καταλάβομε εμείς!


------------------------------



Η θέωση


π. Χρ.: Θα μπορούσε να φθάσει στη θέωση, εάν δεν έπεφτε εξαιτίας της αλαζονείας του; Ο σκοπός του ανθρώπου, δεν είναι η θέωσις γέροντα;

π. Στ.: Είναι η θέωσις, αφού καθαρισθεί απ’ τα πάθη, και εφόσον έρθει σε μια περίοδο φωτισμού, κατόπιν έρχεται η θέωσις.



π. Χρ.: Άρα, ο άνθρωπος επέλεξε, λάθος δρόμο για να φθάσει στη θέωση, διότι ο μισόκαλος ο διάβολος δεν του είπε «θα γίνεται θεοί, και σεις», άρα λοιπόν του υποδεικνύει, έναν άλλον τρόπον, από αυτόν τον τρόπον που υπέδειξε ο Θεός. Ό,τι κάνει μάλλον και σε μας σήμερα: «Έλα τώρα, που θα πας στην εκκλησία, έλα τώρα που θα εξομολογηθείς, έλα τώρα να γλεντήσεις, να διασκεδάσεις, να χαρείς τη ζωή σου» και επέρχεται κάποια ώρα αιφνιδίως ο θάνατος…

π. Στ.: Και ο άνθρωπος βρίσκεται μακράν του Θεού.

π. Χρ.: Μακράν του Θεού!

π. Στ.: Πρέπει να επιμένουμε, να επιμένουμε, να επιμένουμε, στην πράξη της προσευχής, και ειδικότερα τη ευχής, πρέπει να επιμένομε όσο μπορούμε περισσότερο. Αυτό θα μας βοηθήσει, κατόπιν στην τήρηση των εντολών, η τήρησις των εντολών θα μας βοηθήσει στο να προσευχόμεθα, αυξάνεται η διάθεσίς μας για προσευχή και μελέτη και προσεκτική ζωή. Αυτό μας απομακρύνει απ’ το κακό, καλλιεργούνται έτσι οι αρετές, εκτοπίζεται σιγά - σιγά η δύναμις του διαβόλου, καθίσταται δύναμις – αδυναμία.


-------------------

Οι πρώτοι λογισμοί


π. Χρ.: Μου προκύπτει άλλο ερώτημα γέροντα. Όποιος λέει την ευχή, πολεμείται περισσότερο απ' το διάβολο;

π. Στ.: Επειδή χρησιμοποιεί περισσότερο το όνομα του Ιησού Χριστού, πολεμείται περισσότερο στην αρχή, κατ’ αρχάς, για να του κόψει τη φόρα, να του κόψει την διάθεση, να τον απογοητεύσει, να του πει «έλα, όσο λες την ευχή, τόσο αυξάνονται και οι πειρασμοί» είναι ο πρώτος λογισμός, «επομένως λοιπόν, σταμάτησε αυτού του είδους την προσευχή, κάνε αυτές τις κοινές προσευχές που έχεις να κάμεις, και σου είναι υπέρ αρκετές, πας και στην εκκλησία, και όλα είναι καλά».


----------------------

Για τους κεκοιμημένους


π. Χρ.: Αυτή η ευχή, χρησιμοποιείται μόνο για τους ζώντες ή μπορούμε να την χρησιμοποιήσομε και για τους κεκοιμημένους;

π. Στ.: Α, βεβαίως, μπορούμε …



π. Χρ.: δηλαδή έχω τύχει γέροντα σε ενταφιασμό, μοναχού ή μοναχής και βλέπω εκεί κάνουν κομποσκοίνι και λεν: «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησον την ψυχήν της δούλης σου ή του δούλου σου» και λοιπά. Και μού ’χει δημιουργηθεί αυτό το ερώτημα …

π. Στ.: Και μάλιστα κάνουν και το σημείο του Σταυρού,



π. Χρ.: Κάθε φορά που λένε …

Ναι, ακριβώς: «Κύριε Ιησού Χριστέ ανάπαυσε τον κεκοιμημένον δούλο σου Ιωακείμ μοναχό».



π. Χρ.: Είναι η ίδια η ευχή που λέμε και για τον εαυτό μας;

π. Στ.: Ακριβώς.


-------------------


Ο ένας εύχεται για τον άλλον


π. Στ.: Επειδή συμμετέχουμε στην καθολική ανθρώπινη φύση, και είμεθα μέλη του σώματος του Χριστού, όταν λέω «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», εύχομαι για όλη την ανθρωπότητα. Και πολύ περισσότερο για τους χριστιανούς που είναι μέλη του σώματος του Χριστού. Γιατί αν εγώ είμαι το χέρι, σεις μπορεί να ’στε το μάτι, ο άλλος είναι το πόδι, ο άλλος είναι κεφαλή, ο άλλος είναι κάποιο άλλο μέρος του σώματος, επομένως ο ένας βοηθάει, τον άλλον και ο ένας εύχεται για τον άλλον. Όλοι μαζί, σαν ένα σώμα, μία ψυχή, «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Μπορούμε, όμως αν θέλουμε να χρησιμοποιήσομε και ονομαστικά την ευχή, δηλαδή «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησε τον δούλο σου Γεώργιο», «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησε τον Ηλία που με αδίκησε». «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησε το Γιώργο που έμπλεξε με τα ναρκωτικά». «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησε τον Παύλο, διότι τα οικονομικά του θα τον τινάξουν στον αέρα, θα βρεθεί άνεργος». Και ούτω κάθε εξής. Μπορούμε να κάνομε και προσευχή, αν θέλομε ονομαστική, αλλά όμως μπορούμε κατά το πλείστον να λέμε «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», για να ελεήσει εμάς ο Θεός, να μας δώσει την απαιτουμένη υπομονή, να δώσει και φωτισμό στο Γιώργο, στον Παύλο, στη Μαρία, στην Αικατερίνη, και ούτω καθεξής, ή στον αδελφό συλλειτουργό μας.



π. Χρ.: Άρα, γέροντα, ο μοναχός που από φυλακής πρωίας μέχρι νυκτός και από νυκτός μέχρι πρωίας λέγει την ευχή, ενώνεται με όλον τον κόσμο.

π. Στ.: Ακριβώς.



π. Χρ.: Άρα δεν είναι απόκοσμος.

π. Στ.: Καθόλου απόκοσμος, είναι …



π. Χρ.: Άρα με την προσευχή του προσπαθεί να κάνει τον κόσμο κόσμημα.

π. Στ.: Ακριβώς αυτό. Και είναι ο πλέον κοινωνικός διότι ενδιαφέρεται, για κάθε τι που συμβαίνει μέσα στον κόσμο, ευχόμενος, μαζί με άσκηση. Διότι ξαγρυπνά, διότι πονά, διότι γονατίζει, διότι κάνει χίλιες, και δυο χιλιάδες και τρεις χιλιάδες μετάνοιες κάθε βράδυ, διότι νηστεύει αυστηρότατα, και το κάνει αυτό, για όλον τον κόσμο. «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με, και ελέησε και τον κόσμο σου». «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με και ελέησε την δεινοπαθούσα εκκλησία σου». Γιατί όχι; Ευεργέτης είναι ο μοναχός. Όπως ευεργέτης είναι και ο ιερεύς, που λέει «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με», και το λέει, με τα Ειρηνικά, το λέει με τις συνοπτικές ευχές, με το «Παράσχου Κύριε». Δεν το λέει; «Την ημέραν πάσαν τελείαν, αγίαν, ειρηνικήν και αναμάρτητον, παρα του Κυρίου αιτησώμεθα» είναι «Ελέησον ημάς». Απαντούν οι ιεροψάλτες ή «Παράσχου Κύριε» ή «Κύριε ελέησον», αλλά το ίδιο πράγμα επαναλαμβάνουν.



------------------------


Πόσο μπορεί να επιδράσει η προσευχή μας, όταν αυτοί ζουν μέσα στην άγνοια



π. Χρ.: Μου δημιουργείται μια απορία τώρα, ποια είναι αυτή: Κάνομε προσευχή, ή μνημονεύομε των ονομάτων των ανθρώπων που ζουν μέσα στην πνευματική αδιαφορία. Πόσο μπορεί να επιδράσει η προσευχή μας, όταν αυτοί ζουν μέσα στην άγνοια, μέσα στην κοσμικότητα και μέσα στην αμαρτία;

π. Στ.: Να σας πω. Θα σας φέρω ένα παράδειγμα, για να δείτε ότι ο Θεός δέχεται την προσευχή μας, και ρίχνει φωτισμό στη συγκεκριμένη ψυχή ή ψυχές, οι οποίες βρίσκονται στην αδιαφορία, στην άγνοια, στην επιμελημένη αδιαφορία. Και εις την ηθελημένη άγνοια. Λοιπόν, αν κάνουμε προσευχή, δέχονται φωτισμόν από τον Θεόν; Βεβαίως δέχονται. Ε, ας πούμε ότι βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι, και ξαφνικά μπροστά μας είναι δύο μονοπάτια τα οποία έχουν ένα φωτισμό θα λέγαμε ημίφωτο, πώς να το χαρακτηρίσω διαφορετικά. Και λέμε, θέλω τώρα να πάω στην Πάτρα, αλλά ποιο απ’ τα δυο μονοπάτια να ακολουθήσω, και ποιο είναι και πιο σύντομο. Και σκέπτομαι εκείνη τη στιγμή. Και ξαφνικά, φωτίζεται αριστερά μου ας πούμε ή δεξιά μου, ένας άλλος διάδρομος, ένα άλλο μονοπάτι, αλλά με έντονο φως. Αυτός είναι ο φωτισμός που δέχεται για να ακολουθήσει το καλό. Αλλά εκείνη τη στιγμή, ο άνθρωπος κρίνεται από μόνος του, διότι είναι ελεύθερος να κάνει την επιλογή, ανάμεσα στο φως και στο ημίφως ή στο σκοτάδι. Και διαλέγει. Ο φωτισμός και το έλεος του Θεού, θα σκεπάσει κάθε άνθρωπο διότι βρέχει επί δικαίους και αδίκους. Και ανατέλλει τον ήλιον - δεν το λέει; - και για τους καλούς, και για τους κακούς. Άλλοι έχουν ευεργεσία από τον ήλιο, και άλλοι εκμεταλλεύονται τον ήλιο για να κάνουν το κακό.



π. Χρ.: Σας έκανα γέροντα αυτό το ερώτημα, διότι πάρα πολλοί λένε, «δεν προσεύχομαι άλλο, δεν αλλάζει». Πολλές γυναίκες που σηκώνουν σταυρό από δύστροπους συζύγους λένε: «Άντε παππούλη, δεν μπορώ άλλο, τόσα χρόνια προσεύχομαι, και δεν άλλαξε, παραμένει ο ίδιος, θα τον εγκαταλείψω, δεν προσεύχομαι άλλο γι αυτόν».

π. Στ.: Θα ήθελε να την εγκαταλείψει ο Θεός;

π. Χρ.: Όχι.

π. Στ.: Ε, πώς θα εγκαταλείψει αυτή τον άνθρωπό της; Το παιδί της, τον αδελφό της, τον γείτονα το κακό, τον δύστροπο σύζυγο και ούτω καθεξής. Να μάθει να προσεύχεται γι’ αυτόν, μέχρι την τελευταία δική της πνοή, ή μέχρι την τελευταία πνοή του άλλου. Κανένας μας δεν ξέρει τι θα ξημερώσει η αυριανή ημέρα. Και τι θα φέρει ο Θεός ως αποτέλεσμα, για να σωθεί αυτός ο άνθρωπος, για τον οποίο κάνομε προσευχή. Και για τον οποίο έχομε απελπιστεί.



π. Χρ.: Η εκκλησία μας γέροντα, μας παρουσιάζει μέσα από το αγιολόγιό της, αγίους που ζούσαν μέσα στην άγνοια, μέσα στην περιφρόνηση της πίστεως, μέσα στην αμαρτία. Και όπως είπατε ήρθε η χάρις του Θεού και τους ανέδειξε, φώτα και Αγίους πράγματι.


------------------------

Υπομονή


π. Χρ.: Ο άνθρωπος έχει απεριόριστη υπομονή; Να σταθούμε και λίγο στα σύγχρονα προβλήματα, σε ένα μοναστήρι μέσα, σε μια οικογένεια μέσα, σε μια εργασία με έναν δύστροπο συνάδελφο… Έχει ο άνθρωπος απεριόριστη υπομονή; Και από πού θα μπορέσει να αντλήσει αυτή την υπομονή, για να σηκώσει το Σταυρό του. Μου λένε πολλοί: «Βρέ παππούλη παπα-Χρύσανθε, σ ακούμε στο ράδιο, υπομονή, υπομονή, σηκώστε το Σταυρό σας, στο τέλος του δρόμου σας σωτηρία, αγιασμός και λοιπά». Από πού ο άνθρωπος γέροντά μου, θα αντλήσει αυτή την υπομονή, και μέσα από την εμπειρία των αγίων γερόντων.

π. Στ.: Η εκκλησία μας λέγει ότι έχομε ανάγκη υπομονής, «υπομονής γαρ χρείαν έχετε. Και την υπομονήν Ιώβ ηκούσατε και το τέλος Κυρίου οίδετε». Σε κάποιο άλλο σημείο της Αποκαλύψεως μας λέει εκεί ότι, «ο υπομείνας εις τέλος ούτος σωθήσεται». Και «οίδα την υπομονήν σου, γι’ αυτό και θα σε φυλάξω από τους πειρασμούς που πρόκειται να έρθουν σ’ αυτή την εδώ τη ζωή». Κατ’ άνθρωπον πιστεύω ότι κάθε άνθρωπος από μας, επειδή είναι αδύνατος, έχει όρια η υπομονή του. Κάποτε όταν ήμουνα νέος, πίστευα ότι η υπομονή δεν έχει όρια. Τώρα αρχίζω και πιστεύω ότι έχει όρια η υπομονή. Τώρα για να μην γονατίσουμε, από τους πειρασμούς της ζωής, και επειδή συστήνουμε συνήθως, σαν συμβουλή την υπομονή, και η υπομονή πολύ σωστά όπως τονίζετε - εγώ θα το πω, λίγο πιο απλούστερα - δεν είναι ένα πακέτο ζάχαρη που θα την πάρομε από το σούπερ μάρκετ, τα παλιά μπακάλικα, λοιπόν, χρειάζεται να γονατίσουμε και να ζητήσουμε υπομονή. «Αιτείτε και δοθήσεται υμίν, ζητείτε και ευρήσετε, κρούετε και ανοιγήσεται». Πρέπει για κάθε τι το οποίον έχομε ανάγκη, και ειδικότερα για αρετή, πρέπει να το ζητάμε από τον Πανάγιο Θεό. Και επειδή το «ελέησόν με» τα κρύβει όλα, γι’ αυτό και λέμε «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Δώσ’ μου υπομονή, αλλά και δώσ’ μου και τη δύναμη να κάνω υπομονή. Τη δύναμη να μπορώ σηκώσω το Σταυρό μου, μόνος μου δε μπορώ.

π. Χρ.: Άρα πάμε στο χωρίον ότι «Άνευ εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν».


--------------------

Οι πλάνες


π. Χρ.: Γέροντα, μέσα από την ευχή υπάρχει εκδοχή να δημιουργηθούν πλάνες;

π. Στ.: Ασφαλώς.



π. Χρ.: Έχουμε παραδείγματα και περιστατικά;

π. Στ.: Πολλά περιστατικά, τα οποία τα βλέπομε κατά κύριο λόγο στο Άγιον Όρος. Γενικά στους μοναχικούς χώρους. Αλλά και εδώ όμως μέσα στον κόσμο, όταν ο ευχόμενος, αυτός που κάνει προσευχή, θέλει να λέει το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» και δεν έχει πεπειραμένο και διακριτικόν οδηγό. Γιατί, αυτός που θα δώσει οδηγίες για την ευχή, πρέπει να ’χει περάσει μέσα απ’ το καμίνι της ευχής. Πρέπει δηλαδή να έχει ξεπεράσει, το τρίτο στάδιο, όπου ο νους αρπάζει την ευχή και έχουμε μία, αίσθηση εσωτερική πνευματική, ότι η ευχή λέγεται μέσα στο νου, κάπου μέσα στο κεφάλι, τρόπον τινά. Και τότε επικαλούμεθα την θείαν χάρη η οποία έρχεται βοηθός και αρωγός, και κατεβάζει την ευχή μες στην καρδιά, αλλά όλες οι πρωτοβουλίες όμως, ανήκουν σε μας. Εμείς λέμε «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Εμείς ζητάμε το έλεος του Θεού, εμείς ζητούμε βοήθεια και συμπαράσταση και παρηγοριά. Εμείς τα ζητούμε αυτά τα πράγματα. Γι’ αυτό ακόμα, και η λατρεία που κάνομε εμείς, ως ορθόδοξοι κληρικοί, αυτή η λατρεία μας είναι λογική. Συμμετέχουμε εμείς με πλήρη αυτοσυνειδησία στην ευχή, ακόμα και στη θεία λειτουργία και στην ευχή. Έχομε αυτοσυνειδησία. Είμαστε δηλαδή και λειτουργούμε ως πρόσωπα. Έρχεται κάποια στιγμή, όπου «το Άγιον Πνεύμα όπου θέλει πνεί και την φωνήν αυτού ακούεις». Ακούεις. Ακούς την φωνήν του Θεού. Πώς την ακούς; Να κράζει μέσα στην καρδιά σου και στην καρδιά μου, «Αββά, ο Πατήρ», είσαι ο Πατέρας μου, είσαι ο σωτήρας μου, είσαι ο λυτρωτής μου, αυτός είσαι. Θεέ μου βοήθησέ με, ελέησέ με, αλλά πλέον, δεν ομιλεί ο άνθρωπος, αλλά ομιλεί το Άγιον Πνεύμα. Και τότε έχομε «το πέμπτο και τελειωτικό στάδιο», που είναι η χαρισματική προσευχή, εκεί τέμνεται πλέον η προσευχή, σταματάει η προσευχή, δεν προσεύχεται πλέον ο άνθρωπος, και έρχεται όλος ο νους του ανθρώπου σε έκσταση και θεωρία. Από κει αρχίζει η όρασις, από κει αρχίζει η θεοπτία, από κει είναι ο φωτισμός και η χάρις και οι αποκαλύψεις και τα απόρρητα του Αγίου Θεού.

Σ’ αυτή την πορεία, υπάρχει πλάνη.



π. Χρ.: Φθάσαμε τώρα σ’ αυτό το οριακό σημείο γέροντα, έτσι; Δηλαδή μπορεί ο διάβολος να μεταμορφωθεί σε άγγελον φωτός;

π. Στ.: Βεβαίως, το λέει και ο Απόστολος Παύλος. Ανά πάσαν στιγμήν. Και μπορεί, επειδή στερούμεθα πείρας, να μας παρουσιάσει πράγματα τα οποία θα τα θεωρήσομε ότι είναι ευεργετικές επιδράσεις ή ενέργειες της θείας χάριτος, ενώ είναι ενέργειες της μαύρης χάριτος.



π. Χρ.: Του Διαβόλου… Μας λέτε παραδείγματα;

π. Στ.: Ε, τώρα, είναι λιγάκι δύσκολο αυτό, γιατί πρέπει ο καθένας από μας που ασχολείται λιγάκι με την ευχή, να αναφέρει τι ακριβώς του συμβαίνει, για να του πει ο διακριτικός πνευματικός, «Πρόσεξε παιδί μου, αυτό δεν είναι της θείας χάριτος». Παραδείγματος χάριν κάνομε ευχή και μας λέγει κάτι μέσα μας, μια φωνή όπως την ακούμε: «Έσβησε το καντήλι, πήγαινε να το σβήσεις». Αυτό δεν μπορεί να είναι της χάριτος. Δεν μπορεί να σου πει ο Θεός διέκοψε την προσευχή σου για να πας να ανάψεις το καντήλι, παρόλο που το καντήλι για να το ανάψομε είναι ιερή πράξις. Θα καθίσουμε εκεί και θα πούμε «Όταν τελειώσω θα πάω να ανάψω το καντήλι». Εάν, όμως, σηκωθώ και πιστέψω στη φωνή αυτή, αυτή η φωνή δεν είναι του Θεού αλλά είναι εκ δεξιών του πονηρού. Έφερα δηλαδή ένα πτωχό παράδειγμα για να πω. Οι θόρυβοι, οι κρότοι, που δημιουργούνται. Καμιά φορά μπορεί να μας δημιουργηθεί και ένα είδος ρίγους, λέμε ιερόν ρίγος. Και το ρίγος δεν είναι καλό, στην ευχή δεν είναι καλό. Τα δάκρυα ακόμη πολλές φορές, καμιά φορά, μπορεί να ’ναι συναισθηματικά, μπορεί να προέρχονται από άλλη αιτία, και να μην είναι της χάριτος, να μην είναι τα λεγόμενα γλυκήρροα δάκρυα, της μετανοίας, και ειδικότερα της χάριτος, διότι τα δάκρυα της χάριτος από τα δάκρυα της μετανοίας διαφέρουν. Άλλο πονώ για τις αμαρτίες μου, και άλλο έρχεται η χάρις του Θεού, και με πλένει με τα ίδια τα δικά μου τα δάκρυα. Υπάρχει μία διαφορά σ’ αυτά, σ’ αυτά τα δύο είδη δακρύων. Διότι υπάρχει και θεολογία ολόκληρη των δακρύων, όπως μας αναφέρουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Αφού φτάσαμε σε αυτό το σημείο…



-------------------

Οι πλανεμένοι


π. Χρ.: Μπορεί να πέσει γέροντα, ο ασκούμενος στην ευχή, να πέσει σε πλάνη ότι έχει και αποκαλύψεις και ότι βλέπει αγγέλους, ότι συνομιλεί με την Παναγία;

π. Στ.: Βεβαίως γι’ αυτό έχομε αυτή την κατηγορία των φωτισμένων, των λεγομένων φωτισμένων, που είχαν ταλαιπωρήσει κατά πολύ την Αθήνα, την εκκλησία, κατά το μάλλον ή ήττον από ένα πρόσωπο της κυρίας Ζολώτα ή ενός περιφήμου μεγάλου ανθρώπου εκεί δεν ξέρω τι ακριβώς ποια ήταν η ιδιότητά του πάντως… Κατάφερνε αυτό ακριβώς που συμβαίνει και με τους Πεντηκοστιανούς: κατά την διάρκεια των κραυγών τους, να ’χουν αίσθηση ότι μιλούν ξένες γλώσσες, και βλέπουν αγγέλους ή οράματα ή οτιδήποτε άλλο.



π. Χρ.: Εκεί έχομε δαιμονικές παρεμβάσεις;

π. Στ.: Έχουμε δαιμονικές παρεμβάσεις καθαρές. Και αυτό φαίνεται βέβαια από την ακαταστασία των λογισμών που έχουμε στη συνέχεια, από την ασυνέπεια που διακρίνεται στη ζωή τους, από την ταραχή που τους διακρίνει, και από τον θυμόν που διεγείρεται όταν θέλουν να υπερασπιστούν το δίκαιο ή το καλό. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις διακρίνεται ότι ο άνθρωπος έχει πλάνη. Και φαίνονται οι πλάνες που έχουν οι πλανεμένοι ας πούμε, από πολλά άλλα, από πολλά άλλα εξωτερικά στοιχεία, ενδείξεις μεν, δεν μπορώ ακριβώς να σας τις πω τώρα, αλλά φανερές όμως, ότι ο άνθρωπος αυτός βρίσκεται υπό την επίδραση της πλάνης. Ενδεικτικά δηλαδή ότι επηρεάζεται από το διάβολο.



π. Χρ.: Και γιατί οι άνθρωποι αφήνουν την εκκλησία μας την Αγία, την ορθόδοξο, την ταμιούχο της θείας χάριτος, και πηγαίνουν στα βουρκόνερα των Πεντηκοστιανών, τι αναζητούν εκεί; Είναι η πλάνη του διαβόλου και θα φωτιστούν με το Πνεύμα το Άγιο;

π. Στ.: Αυτό που επιδίωξε ο διάβολος, να φτάσει να γίνει όμοιος με τον Θεόν, αυτό επιδιώκει και το Εγώ μας. Ε, διαβάζουμε τον βίο ενός Αγίου και θέλουμε να του μοιάσουμε από σήμερα μέχρι αύριο.



π. Χρ.: … Δε γίνεται…

π. Στ.: Ε δε γίνεται, γι’ αυτό, επειδή δεν γίνεται, και επειδή αυτό χρειάζεται πολύς αγώνας και πολλή πάλη, γι’ αυτό ακριβώς έρχεται και η πλάνη. Αν δεν καλλιεργηθεί το πνεύμα το ταπεινόν, το ταπεινό φρόνημα, η ταπείνωσις, και αν δεν κυριαρχήσει σαν βεβαιότητα μέσα στην ψυχή μας ότι «τοις ταπεινοίς δίδωσι χάριν», δεν θα μας βοηθήσει ο Θεός, και θα πέφτουμε από την μία πλάνη στην άλλη. Χρειάζεται να μάθουμε να έχουμε καθαρή εξαγόρευση των λογισμών. Το λέω γι’ αυτούς που κάνουν προσευχή, ή γι’ αυτούς που είδαν ή άκουσαν ή αισθάνθηκαν κάτι. Ο παππούλης που δεν θα έχει, ας το πούμε τρόπον τινά, το ειδικό αυτό χάρισμα, ή που δεν θα είναι γνώστης κάποιων τοιούτων πνευματικών καταστάσεων, αν έχει και κείνος το ταπεινό φρόνημα, και πει από μέσα του Θεέ μου βοήθησέ με τώρα, να του δώσω μια σωστή απάντηση, θα φωτιστεί. Θα του δώσει τέτοια απάντηση που θα αποστομώσει το δαίμονα, και τον διάβολο της πλάνης, και θα δείτε ποία ταραχή θα δημιουργηθεί τότε στον άνθρωπο. Θα το διαπιστώσετε. Εσείς, κατόπιν εγώ, οποιοσδήποτε άλλος, δεν θα ενθυμούμεθα ύστερα από καιρό, την απάντηση που εδώσαμε, σ’ αυτόν τον ευλογημένο άνθρωπο, ο οποίος όμως μπορεί με την απάντησή μας να έχει σωθεί.



---------------------------

Ο Ιωσήφ ο Ησυχαστής


π. Χρ.: Πατέρα Στέφανε, τι έχετε διαβάσει, τι έχετε ακούσει, από τον παπά Εφραίμ τον Φιλοθεΐτη, για τον παππού, τον γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή;

π. Στ.: Α, έχω ακούσει τόσα πολλά, είναι τόσα πολλά αυτά… Κατά πρώτον λόγον ήτο πολύ βιαστής, βίαζε τον εαυτόν του δια την βασιλεία του Θεού.



π. Χρ.: Τι σημαίνει γέροντα, βιάζω τον εαυτόν μου, δια τον κόσμο και τους αδελφούς μας που μας παρακολουθούν; Μεγάλο κεφάλαιο.

π. Στ.: Θα πω κάτι που θα ξενίσει τους αδελφούς. Είναι μεγάλο πράγμα να κάθεσαι όχι σ’ αυτό το σκαμνί, αλλά σε ένα πολύ χαμηλότερο σκαμνάκι απ’ αυτά που καθόμαστε τώρα, από το κάθισμα το αναπαυτικό, και να έχω σκυμμένο το κεφάλι μου κατά το πρότυπον του προφήτου Ηλία όπως μας περιγράφεται στο βιβλίο των Βασιλειών, και να σκύβουν το κεφάλι ακόμα και ανάμεσα στα γόνατα, και να αρχίζω εκεί να λέγω την ευχή βιάζοντας, το νου να την παρακολουθεί, επί έξι και οκτώ και δέκα ώρες συνέχεια, χωρίς να κουνηθώ καθόλου. Καταλαβαίνετε τι μαρτύριο είναι αυτό, εκούσιο και σωματικό συγχρόνως; Αυτός ήταν ο γέρων Ιωσήφ. Γιαυτό ήτο και θεόπτης. Όποιος διαβάσει το βιβλίο του «Έκφρασις Μοναχικής Εμπειρίας», καταλαβαίνει τη θεοπτία του. Καταλαβαίνει ότι αυτός ήτανε ο συνεχιστής της παραδόσεως των Πατέρων για την, και ειδικότερα της Παλαμικής παραδόσεως ή ακόμα και των Κολυβάδων, για τη συχνή θεία Κοινωνία… Ως συνεχιστή αυτής της παραδόσεως, στην εποχή μας, στους συγχρόνους καιρούς, τώρα, στις ημέρες μας, διότι άφησε υποτακτικούς, οι οποίοι απεδείχθησαν καθηγηταί της νοεράς προσευχής, να πάρομε τον πατέρα Ιωσήφ τον Βατοπεδινό, με την μεγάλη μονή Βατοπεδίου, και μονές που ιδρύθησαν στον κόσμο και στην Κύπρο, να πάρομε τον πατέρα Χαράλαμπο τον Διονυσιάτη, τον πατέρα Εφραίμ τον Κατουνακιώτη, τον πατέρα τον γέροντα το δικό μου τον Φιλοθεΐτη, με τέσσερα ανδρικά στο Άγιον Όρος, με τέσσερα έως δέκα, έξω στο κόσμο στην Ελλάδα, και δεκαοκτώ έως είκοσι σήμερα στην Αμερική και τον Καναδά. Δεν είναι μικρόν το έργο αυτό. «Από των καρπών γινώσκετε το δένδρον». Αυτό το δένδρο ήτο ένας γίγας, ασκήσεως και νηπτικής παραδόσεως, και προσευχής. Ήτο όντως καθηγητής της νοεράς προσευχής αλλά και μεγάλος ασκητής, ο οποίος για να δαμάσει την σάρκα του, για να δαμάσει τα πάθη του, για να δαμάσει τον σαρκικό πόλεμο να πω, εκτυπούσε αλύπητα τον εαυτό του κατά τέτοιο τρόπο, χωρίς να είναι μαζοχιστής, όπως θα λέγαμε σήμερα, έτσι, που έσπαζε το ξύλο πάνω, απάνω στα πόδια του, έσπαζε το ξύλο. Όχι έσπαζε το πόδι του. Ασκείτο κατ αυτόν τον τρόπον, για να διώξει από μέσα την επιθυμία που ασκούσε τη βία πάνω στη σάρκα.



π. Χρ.: Και μέσα από όλο αυτό τον αγώνα, ο πιστός υποτάσσει το θέλημα της σαρκός εις το πνεύμα.

π. Στ.: Ακριβώς, γιατί έλεγε και το λέγει, παντού, και το λένε και οι πατέρες μας, αυτός που πρέπει να κυβερνά πρέπει να είναι ο νους. Νους, είναι ο κυβερνήτης, δεν είναι το σώμα μας, ούτε οι αισθήσεις μας. Και οι αισθήσεις μας όλες, από σωματικές πρέπει να γίνουν πνευματικές, πρέπει να πνευματοποιηθούν, τα μάτια μας, να πάψουν να βλέπουν σαρκικά και πονηρά, να βλέπουν πνευματικά. Τα αυτιά μας να ακούν μόνο την φωνήν του Θεού, και όχι τη φωνή του κόσμου ή του διαβόλου. Η αφή μας να γίνει πνευματική. Η όσφρησίς μας επίσης να αισθάνεται την ευωδία του Παναγίου Πνεύματος, γιατί έχει όντως, ευωδία το Πανάγιον Πνεύμα, όπως κάθε τι ουράνιο και αγγελικό. Εάν συνεχίσουμε με επιμονή να λέμε το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Κοσμικοί άνθρωποι λένε ότι από την πολλή ευχή την προφορική που λέγουν αισθάνονται πάτερ σα να έχουν μια καραμέλα στο στόμα. Αυτό τώρα τι είναι; Πλάνη είναι αυτό ή είναι μια αλήθεια; Είναι μια, πώς να πει κανείς, μια σταγόνα από τον ειρηνικό ωκεανό, που σου παίρνει και σου λεν να αυτό είναι θάλασσα, και στο βάζει στο στόμα. Και αποκτάς από τότε δύναμη και λες, αχ, και άλλη μια σταγόνα, και άλλη μια σταγόνα αφού έχει τόση γλύκα αυτό το πράγμα. Γιατί όχι. Να κάνω κάθε θυσία για την αγάπη του Θεού. Να παραμερίσω τα πάθη μου, να μην υποτάσσομαι τόσο πολύ, στα θελήματα τούτου του κόσμου, όπου όλος κείται εν τω πονηρώ. Αυτό είναι.


-----------------------

Το Θαβώριον φώς


π. Χρ.: Και οι γέροντες, έβλεπαν αυτό το Θαβώριον φώς;

π. Στ.: Υπάρχει ο φωτισμός, κοιτάξτε, υπάρχει ο φωτισμός του νου.



π. Χρ.: Μιλήσαμε για τα στάδια.

π. Στ.: Ναι, στο τέταρτο ή στο πέμπτο στάδιο έχομε φωτισμό. Ο άνθρωπος βλέπει εσωτερικά, εφόσον καθαρισθεί ο νους, βλέπει το κτιστόν φώς του νοός, που είναι φώς. Ο άνθρωπος φώς, ο Πατήρ φώς, ο Υιός φώς. Φώς το Πανάγιον Πνεύμα. Ο ένας Θεός Φώς, αλλά φώς και η ψυχή μας. Κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν πλασμένος ο άνθρωπος φώς, ο νους, φώς το πνεύμα του, του ανθρώπου, κτιστόν όμως. Μπορεί να δει και ένα φώς που να, εσωτερικά μέσα του, που να μην είναι το φώς του Θεού, ούτε το φώς του νοός, αλλά να είναι φώς αγγελικόν, και να είναι κτιστό. Και αυτό κτιστό. Εάν το φώς του νοός, το κτιστόν φώς, θεόκτιστον αποκαλείται, - το φώς του νοός, θεόκτιστον, ο Θεός το έχει κτίσει,- αν δούμε μέσα μας και το φώς το κτιστόν των αγγέλων και το προσλάβομε, ως φώς Θεού, μπαίνομε σε πλάνη. Και όλος ο κόπος μας πάει χαμένος. Και αυτό εξ αιτίας της οιήσεως και της υπερηφανείας. Ο άνθρωπος κατόπιν έρχεται, σε κάποια στιγμή που ο Θεός ορίζει, όταν ο Θεός το θέλει, όταν εκείνος το επιτρέψει, κάτω από τις δικές του προϋποθέσεις - και δεν ξέρω, δεν μπορεί κανένας να μπει στην άβυσσο των κριμάτων, του Αγίου Θεού - ο προσευχόμενος, ο ευχόμενος, ο ασκητής, ο άγιος, βλέπει το Θαβώριον Φως. Το είδε κάποτε ο γέρων Παΐσιος - και περιγράφεται αυτό στα βιβλία του πατρός Παϊσίου - και ήταν μέρα, όταν είδε το Φώς, και βγήκε έξω. Μέρα μεσημέρι, λοιπόν, λέει σ’ έναν μοναχό που τον συνάντησε εκεί, «τι λαμπερό είναι σήμερα», λέει, «το φεγγάρι». «Ποιο φεγγάρι πάτερ», του λέει. «Δεν είναι φεγγάρι, ειν’ μέρα μεσημέρι». «Τι λες βρε παιδί μου». «Μέρα μεσημέρι είναι». Και τότε κατάλαβε ότι το φώς του Θεού είναι υπέρ τον ήλιον. Δε λέμε και στην εορτή της Μεταμόρφωσης, «έλαμψε ο νους ο ήλιος, και τα ιμάτιά του εγίνοντο λευκά ως το φώς»; Κάτι πολύ περισσότερο απ’ αυτό. Είναι όσο είναι δυνατόν, να αντέξουν τα θνητά μάτια του ανθρώπου. Πρώτα ο άνθρωπος βλέπει το φως εσωτερικά, και κατόπιν - όταν ο Θεός τον αξιώσει, και κάτω από τις ειδικές προϋποθέσεις και συνθήκες που είπαμε, αγιασμού, χωρισμού από την αμαρτία, εξαγιασμού των αισθήσεων και τα λοιπά - φθάνει να καταξιωθεί μέσα από την πνευματική όραση, και την πνευματική αίσθηση και να δει το φως του Θεού. Καταξιωμένοι λειτουργοί του Υψίστου είδαν το φως, μερικές φορές χωρίς να ξέρουν.



π. Χρ.: Στο προηγούμενο βιβλίο, «Εμπειρίες από τη Θεία Λειτουργία».

π. Στ.: Ναι, εκεί αναφέρομε μερικούς εκεί, γιατί είχα έτσι αυτή την ευλογία, να συναντήσω έτσι κληρικούς, δεν ξέρω, ίσως ο καλός Θεός, μου τους παρουσίασε από την παιδική ακόμα και νηπιακή ηλικία, να γνωρίσω τέτοιους ευλαβείς κληρικούς, με το βλέμμα του Θεού που δεν έχει χρόνο, -να το πούμε και αυτό, δεν έχει ο Θεός χρόνο,- ώστε να ’ρθεί κάποια στιγμή, να μου τα θυμίσει, διότι είχα και μια κακή συνήθεια, πολύ κακή συνήθεια, να κρατώ σημειώσεις.



π. Χρ.: Ευλογημένη συνήθεια.

π. Στ.: Και να διαπιστωθεί βέβαια αυτό το πράγμα ότι όλα αυτά έχουν μία βασική αλήθεια, και να μου επιτρέψετε στο τέλος να κλείσω με κάτι.



------------------------

Οι γκουρού και οι γιόγκηδες


π. Χρ.: Πριν κλείσομε έχω ένα ερώτημα ακόμα. Γέροντα, έχουμε όλον αυτόν τον πλούτον, της ασκητικής της ορθοδοξίας μας. Και τι κρίμα, που οι άνθρωποι αντί να κάνουν χρήση, αυτής της ασκητικής, της ευχής, της συμμετοχής στα ιερά μυστήρια της εκκλησίας μας, να καταφεύγουν στη γιόγκα για παράδειγμα. Και μέσα από τον διαλογισμό και μέσα από κείνες τις ασκήσεις, που έχουν σχέση με τον Ινδουισμό και με το Βουδισμό να αναζητούν τη λύτρωση…

π. Στ.: έχουνε



π. Χρ.: να αναζητούν τη λύτρωση…

π. Στ.: Ψάχνουμε πάντοτε, αλλά δεν ψάχνομε στο σωστό δρόμο. Και ψάχνομε και με λανθασμένο τρόπο. Δεν θέλομε να μπούμε στον κόπο να αποβάλομε τα πάθη μας, και να αποβάλομε τον εγωισμό και την υπερηφάνειά μας, και ψάχνομε να βρούμε κάποια τεχνική, την οποία μας διδάσκουν, οι ψευτο-ινδουιστές και οι

π. Χρ.: οι γκουρού και οι γιόγκηδες

π. Στ.: οι γκουρού και οι γιόγκηδες,



π. Χρ.: που κατέκλυσαν την πατρίδα μας γέροντα,

π. Στ.: δυστυχώς αυτό, οι οποίοι δεν έχουν τίποτε άλλο να μας πουν παρά επειδή πιστεύουν στον Πανθεϊσμό, έχουν την άποψη και την θέση, ότι η ψυχή τους, όλος ο άνθρωπος, αποτελεί μέρος του Σύμπαντος. Και προσπαθούν να ελκύσουν την παγκόσμια αυτή ενέργεια, και κατόπιν να ταυτιστούν με αυτήν και να γίνουν ένα, οπότε φτάνουν σε μιαν κατάσταση η οποία ονομάζεται νιρβάνα. Αυτό είναι. Αλλά αυτή η κατάσταση είναι ψευδής. Είναι ψεύτικη. Μπορεί να φέρει μία τέτοια ας πούμε κατάσταση ειρήνης, αλλά την οποία όμως ο γκουρού, δεν θέλει να την διακόψει. Προσέξτε: εάν πάρει φωτιά, το σπίτι του διπλανού του, δεν θα τρέξει να τη σβήσει. Γιατί δε θέλει να χάσει τη νιρβάνα του. Ο ασκητής όμως που κάνει νοερά προσευχή, μόλις αντιληφθεί ότι πήρε φωτιά το κελί του διπλανού του ασκητού, θα αφήσει τροχάδην την προσευχή του, και θα αρπάξει το πρώτο κουβά με νερό που θα βρει μπροστά του, να τρέξει να σβήσει την καλύβα. Εμείς εργαζόμαστε ως πρόσωπα. Εκείνοι ως απρόσωπα όντα. Εμείς έχομε αυτοσυνειδησία, και γνωρίζει ο καθένας ότι είναι αυτός, αυτός που είναι, με το πρόσωπο, με το όνομα, με αυτό που είναι. Και που παρακαλεί τον Θεόν, ως παιδί και πλάσμα Του να τον σώσει. Και να τον καταξιώσει από κει που εξορίσθη, εκεί να τον επαναφέρει.


--------------------------

Η χαμένη πατρίδα


π. Χρ.: «Παραδείσου πάλιν, ποιών πολίτην με.»

π. Στ.: Ακριβώς. Υπάρχουν τέτοια δείγματα και θα ’θελα να κλείσω, δεν ξέρω τι χρόνο διαθέτουμε,



π. Χρ.: Εσείς θα κλείσετε.

π. Στ.: Ενθυμούμαι, κάποια ψυχή, η οποία βγαίνοντας από την εκκλησία μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, έλεγε συνεχώς την ευχή, «Κύριε Ιησού χριστέ ελέησόν με», «Κύριε Ιησού χριστέ ελέησόν με». Ύστερα άφησε την ευχή και άρχισε να λέει «Ιησού μου», «Ιησού μου», «Ιησού μου», «Ιησού μου», τόσο πολύ απορροφήθηκε από την ευχή ώστε, απορρόφησε την ευχή ο ίδιος και απορροφήθηκε από την ευχή. Εν τω μεταξύ είχε ακουμπήσει στη στάση του λεωφορείου. Και περίμενε να περάσει το λεωφορείο να μπει μέσα και να πάει στο σπίτι του. Όταν πέρασε το λεωφορείο και κοίταξε την ώρα, είχαν περάσει δύο ώρες. Πόσα λεωφορεία είχαν περάσει μπροστά του;



π. Χρ.: Είχε λησμονήσει το χρόνο;

π. Στ.: Είχε χάσει το χρόνο! Που τον πήγε ο Θεός δεν ξέρομε. Εκείνο που ξέρομε είναι ότι έζησε, πήγε για λίγο στη χαμένη πατρίδα. Και ξαναγύρισε στη ζωή με τα αγκάθια της, και τις δυσκολίες της. Που όμως «πάντα δυνατά τω πιστεύοντι». «Πάντα δυνατά τω πιστεύοντι». Και ο Θεός άμα λίγο πιστεύομε, ανοίγει δρόμους και χαρές.


---------------------------

Επίλογος


π. Χρ.: Πάτερ Στέφανε, ευχαριστώ πάρα πολύ, που υποβληθήκατε εις τον κόπον, να ’ρθείτε να μιλήσομε για το νέο σας βιβλίο, το οποίον αυτές τις ημέρες κυκλοφόρησε, και να κάνομε εδώ ταπεινά και απλά μία παρουσίαση του βιβλίου, «Η ευχή μέσα στον κόσμο». Εγώ πραγματικά σας λέγω ότι το διάβασα το βιβλίο, δεν μπορούσα να το σταματήσω, και όσο προχωρούσα τόσο το αγαπούσα και τόσο το μελετούσα και αισθανόμουν πραγματικά μία γλυκύτητα μέσα στην καρδιά μου. Έχει κυκλοφορήσει νομίζω σε όλα τα βιβλιοπωλεία, σε όλα τα χριστιανικά βιβλιοπωλεία, «Η ευχή μέσα στον κόσμο», του πρωτοπρεσβυτέρου, του πατρός Στεφάνου. Δια τον κόπο που κάνατε, ευχαριστούμε θερμότατα, θα μας δώσετε πάλι χαρά, να ’ρθείτε εδώ προς Δόξαν Θεού πρωτίστως, να μιλήσουμε, για σύγχρονα ποιμαντικά προβλήματα, για σύγχρονα θέματα που αφορούν τους ανθρώπους, θέματα γάμου, ξέρετε, το ’πατε προηγουμένως γέροντα, επικρατεί όλη αυτή η αλλοτρίωση, δεν ξέρουν οι άνθρωποι γιατί βαπτίζουν τα παιδιά τους, δεν ξέρουν γιατί πανδρεύονται, δεν ξέρουν το σκοπό του γάμου, δεν ξέρουν τι σημαίνει ιερά εξομολόγηση, θεία κοινωνία, μυστηριακή ζωή. Δυστυχώς, ίσως να ξέρουν πιο πολλά κάτω στην Αφρική, από όσα ξέρουν πλέον, οι Έλληνες ορθόδοξοι, οι αδελφοί μας τα παιδιά μας, οι αλλοτριωμένοι, δεν ξέρω πόσο ευθυνόμαστε εμείς, πόσο ευθύνεται το σύστημα, πόσο ευθύνονται οι ίδιοι. Εσείς θα ξέρετε, κρατείστε σας παρακαλώ πολύ αυτούς τους προβληματισμούς, και …

π. Στ.: Είναι και δικοί μου προβληματισμοί ! Τους ζω κάθε μέρα, αυτούς τους προβληματισμούς. Γιατί η ποιμαντική μέριμνα, κάθε κληρικού, πρέπει να είναι και η αγωνία του για τη σωτηρία των ανθρώπων, σ’ αυτή την σύγχρονη κοινωνία που ζούμε, η οποία όσο περνάει ο καιρός, τόσο και απομακρύνεται απ’ την αγάπη του Θεού.



π. Χρ.: Είναι η αποστασία, ψυχράνθηκε ο άνθρωπος, έγινε τσιμέντο, τον επηρέασε η άσφαλτος, τον επηρέασαν όλα αυτά τα υλιστικά μηνύματα, τα οποία τον έχουν οδηγήσει στα αδιέξοδα. Γι’ αυτό βλέπομε αυτοκτονίες νέων παιδιών, γι’ αυτό βλέπουμε να καταφεύγουν στα ναρκωτικά, και σε όλους αυτούς, τους λαοπλάνους, που τους υπόσχονται έναν παράδεισο και αναφέρομαι, σ όλους, τους πλανεμένους και σε όλες τις αιρέσεις.

π. Στ.: Και όχι μόνον αυτό, αλλά τη μεγαλυτέρα καταστροφή σήμερα την κάνουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι τηλεοράσεις κατά κύριον λόγον, γιαυτό και χαίρομαι ιδιαίτερα που υπάρχει τηλεοπτικός σταθμός εδώ στην Πάτρα, και λυπούμαι αφάνταστα διότι δεν έχει η Εκκλησιαστική Διακονία, η Εκκλησία της Ελλάδος δηλαδή, ένα τηλεοπτικό σταθμό,



π. Χρ.: …πανελληνίου εμβέλειας…

π. Στ.: …που να παρουσιάζομε με πανελλήνια εμβέλεια, ακόμα και στο εξωτερικό, για να μπορούν οι άνθρωποι, να μην έχουν δικαιολογία, ότι δεν προβάλλεται και το καλό. Διότι προβάλλεται μόνο το κακό.



π. Χρ.: Και ξέρετε γέροντα, είπαμε να τελειώσομε, αλλά μαζί σας μπορεί κανείς να μιλάει, έτσι απλά και ταπεινά πολλές ώρες. Το μεγάλο κακό που μας έκανε η τηλεόραση είναι ότι μας εξοικείωσε με την ανηθικότητα, με τη βρωμιά, με τη ρυπαρότητα, μας εξοικείωσε, και τα παιδιά μεγαλώνουν σε αυτή τη νοοτροπία, και δεν καταλαβαίνουν την άλλη τη γλώσσα, της αρετής, της πίστεως και της Εκκλησίας.

π. Στ.: Το κακό, το βλέπουν σαν καλό. Την αδικία σα δίκαιο, τι να πει κανείς, το πικρό γλυκό, και ούτω κάθε εξής. Την αμαρτία αρετή. Την αμαρτία αρετή!



π. Χρ.: Και αυτή είναι ίσως η μεγαλυτέρα αμαρτία. Η διαστροφή της αλήθειας.

π. Στ.: Έτσι ακριβώς. Ο καλός Θεός…



π. Χρ.: Σας ευχαριστούμε πάρα πολύ, να ευχηθούμε να ’χετε δύναμιν χάριν και ευλογίαν, να γράψετε και άλλα βιβλία. Εμείς τα βιβλία σας τα κάνομε εκπομπές. Θα το κάνομε και αυτό με την άδειά σας..

π. Στ.: …Βεβαίως…



π. Χρ.: …Εκπομπή. Άλλωστε εσείς γράφετε πάντα προς Δόξαν Θεού. «Είτε τι ποιείτε, πάντα προς δόξαν Θεού ποιείτε», εις τρόπον ώστε, οι ακροατές μας που σας ακούν τόσα χρόνια, να ακούσουν και το νέο σας βιβλίο, αλλά καλό όμως είναι, να το κάνουν και δώρο, καλόν είναι να το ’χουν στην βιβλιοθήκη τους, για να μάθουν τα της νοεράς προσευχής. Να μάθουν την έννοια, την αξία, και την σημασία του «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με, τον αμαρτωλόν». Χαίρετε, να είστε πάντα καλά! Ευλογείτε, την ευχή σας!

π. Στ.: Και τη δική σας ευχή!

π. Χρ.: Σας περιμένομε πάλι εδώ.




ΠΗΓΗ:www.oodegr.com



*********************

''Λόγος περί Προσευχής''> Αγίου Νείλου του 'Ασκητού

Πρόλογος



Γνωρίζουμε, άραγε, οι σημερινοί Χριστιανοί, τι είναι η αληθινή προσευχή, ποια τα χαρακτηριστικά της και ποιοι οι καρποί της;

Οι 'Άγιοι της Εκκλησίας μας, που υπήρξαν οι κατεξοχήν προσευχόμενοι άνθρωποι, μας έχουν παραδώσει την ιερή τους εμπειρία με τρόπο εκφραστικό και κατηγορηματικό. Η προσευχή, μας λένε, είναι ανύψωση του νου στον Θεό και συνομιλία μαζί Του. Η προσευχή είναι ένωση τού ανθρώπου με τον Θεό· έργο των αγγέλων κλειδί τού Παραδείσου· φωτισμός της ψυχής· συγχώρηση των αμαρτημάτων μητέρα των αρετών. Η προσευχή είναι όπλο ακαταμάχητο· θησαυρός αδαπάνητος· γέφυρα που σώζει από τους πειρασμούς· τείχος που προστατεύει από τις θλίψεις. Η προσευχή είναι καθρέφτης της πνευματικής ζωής τού ανθρώπου και εργασία που ποτέ δεν τελειώνει.

Εύκολα, λοιπόν, αντιλαμβάνεται κανείς, πώς η προσευχή δεν αποτελεί ένα απλό «θρησκευτικό καθήκον» ή μια «συναισθηματική εκτόνωση». Είναι η ατμόσφαιρα μέσα στην οποία ζει η ψυχή. Είναι η ολοκληρωτική στροφή και προσφορά τού ανθρώπου στον Θεό. Μια προσφορά, που, όταν συνοδεύεται από τον αγώνα για την τήρηση των εντολών τού Χριστού, ελκύει τη θεία χάρη. Κι αυτή με τη σειρά της καθαρίζει την καρδιά, φωτίζει το νου, μεταμορφώνει τον όλο άνθρωπο και τον χριστοποιεί.

Γι’ αυτό, χριστιανός που δεν προσεύχεται, δεν είναι αληθινός χριστιανός. Και άνθρωπος που δεν ξέρει να προσευχηθεί, δεν είναι ολοκληρωμένος άνθρωπος.

«Όπως το σώμα», λέει ο ιερός Χρυσόστομος, «χωρίς την ψυχή, είναι νεκρό, έτσι και η ψυχή, χωρίς την προσευχή, είναι νεκρή».

.. προσφέρεται επιλεκτικά, σε ελεύθερη νεοελληνική απόδοση, ένα κλασικό έργο της πατερικής γραμματείας, ο «Λόγος περί προσευχής», που βρίσκεται καταχωρισμένος στη Φιλοκαλία και αποδίδεται στον Σιναΐτη άγιο Νείλο τον ασκητή (5ος αι. ).


Ολόκληρο το έργο αποτελείται από 153 μικρά μα περιεκτικά κεφάλαια, που χειραγωγούν με ασφάλεια στην οδό της πνευματικής προσευχής οποίον θελήσει όχι να τα διαβάσει βιαστικά, μα να τα μελετήσει προσεκτικά και να τ' αφομοιώσει. Γιατί είναι αλήθεια, πώς για τον σημερινό άνθρωπο ο λόγος του αγίου Νείλου είναι τροφή στέρεη. Είναι ισχυρό αντίδοτο στον πνευματικό λιμό της εποχής μας, όπου το «μυστήριον της ανομίας» ενεργείται με ταχύτατους ρυθμούς.

Στις επερχόμενες δοκιμασίες θα μας θρέψει και θα μας στηρίξει μόνο η «εν πνεύματι και αληθεία» κοινωνία με τον όντως Όντα Θεό, τον Παντοκράτορα Κύριο. Ο δικός Του αιώνιος λόγος ακούγεται σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, αφυπνιστικός και σωτήριος: «Βλέπετε, αγρυπνείτε και προσεύχεσθε… ίνα καταξιωθήτε εκφυγείν πάντα τα μέλλοντα γίνεσθαι και σταθήναι έμπροσθεν τού Υιού του ανθρώπου» (Μάρκ. 13:33 και Λουκ. 21:36).


----------------------



Η προσευχή


Προσευχή είναι το ανέβασμα του νου στον Θεό. Πρόκειται για μια εργασία πνευματική, που αρμόζει στην αξία του ανθρώπινου νου περισσότερο απ’ οποιαδήποτε άλλη ασχολία.

► Η προσευχή γεννιέται από την πραότητα και την αοργησία· φέρνει στην ψυχή τη χαρά και την ευχαριστία· προφυλάσσει τον άνθρωπο από τη λύπη και την αθυμία.

► Όπως το ψωμί είναι τροφή του σώματος και η αρετή τροφή της ψυχής, έτσι και του νου τροφή είναι η πνευματική προσευχή.

► Όπως η όραση είναι ανώτερη απ’ όλες τις αισθήσεις, έτσι και η προσευχή είναι η πιο θεία και ιερή απ’ όλες τις αρετές.

► Εκείνος που αγαπά τον Θεό, συνομιλεί πάντοτε μαζί Του σαν γιος προς πατέρα και αποστρέφεται κάθε εμπαθή σκέψη.

► Αφού η προσευχή είναι συναναστροφή του νου με τον Θεό, σε ποιαν άραγε κατάσταση θα πρέπει να βρίσκεται αυτός, για να μπορέσει, χωρίς να στρέφεται άλλου, να πλησιάσει τον Κύριό του και να συνομιλεί μαζί Του χωρίς τη μεσολάβηση άλλου;

► Αν ο Μωυσής, προσπαθώντας να πλησιάσει τη φλεγόμενη βάτο, εμποδιζόταν, ώσπου έβγαλε τα σανδάλια από τα πόδια του, εσύ, που θέλεις να δεις τον Θεό και να συνομιλήσεις μαζί Του, δεν θα πρέπει να βγάλεις και να πετάξεις από πάνω σου κάθε αμαρτωλό λογισμό;

► Όλος ο πόλεμος ανάμεσα σ' εμάς και τους ακάθαρτους δαίμονες δεν γίνεται για τίποτ' άλλο παρά για την πνευματική προσευχή. Γιατί σ' αυτούς είναι πολύ εχθρική και ενοχλητική η προσευχή, ενώ σ' εμάς είναι πρόξενος σωτηρίας, τερπνή και ευχάριστη.

► Τι θέλουν οι δαίμονες να ενεργούν μέσα μας; Γαστριμαργία, πορνεία, φιλαργυρία, οργή, μνησικακία και τα λοιπά πάθη, για να παχυνθεί ο νους απ’ αυτά και να μην μπορέσει να προσευχηθεί σωστά. Γιατί όταν υπερισχύσουν τα άλογα πάθη, δεν τον αφήνουν να κινείται λογικά.

► Μη νομίζεις ότι απέκτησες αρετή, αν προηγουμένως δεν αγωνίστηκες γι’ αυτήν μέχρις αίματος. Γιατί, κατά τον απόστολο Παύλο (Εφ. 6:11), πρέπει ν' αντιστεκόμαστε στην αμαρτία μέχρι θανάτου, με αγωνιστικότητα και άμεμπτο τρόπο.

► Δεν μπορεί ο δεμένος να τρέξει. Ούτε ο νους, που δουλεύει σαν σκλάβος σε κάποιο πάθος, θα μπορέσει να κάνει αληθινή προσευχή. Γιατί σύρεται και γυρίζει εδώ κι εκεί από την εμπαθή σκέψη και δεν μπορεί να σταθεί ατάραχος.

► Δεν θα κατορθώσεις να προσευχηθείς καθαρά, αν ανακατεύεσαι με υλικά πράγματα και ταράζεσαι με αδιάκοπες φροντίδες. Γιατί προσευχή σημαίνει απαλλαγή από κάθε μέριμνα.

► Αν θέλεις να προσευχηθείς, έχεις ανάγκη από τον Θεό, που δωρίζει την αληθινή προσευχή σ' οποίον επιμένει ακούραστα στον αγώνα της προσευχής. Να Τον επικαλείσαι, λοιπόν, λέγοντας· «Αγιασθήτω το όνομα σου, ελθέτω η βασιλεία σου» (Ματθαίος 6:9)· δηλαδή, ας έρθει το Άγιο Πνεύμα και ο Μονογενής Σου Υιός. Γιατί αυτό μας δίδαξε ο Χριστός, λέγοντας μας πώς πρέπει να προσκυνούμε και να λατρεύουμε τον θεό Πατέρα «με τη δύναμη τού Πνεύματος, που φανερώνει την αλήθεια» (Ιωάνν. 4:24).

► Πρώτα-πρώτα προσευχήσου ν' αποκτήσεις δάκρυα, για να μαλακώσεις με το πένθος την αγριότητα της ψυχής σου. Εύκολα τότε θα ομολογήσεις με ειλικρίνεια, ενώπιον του Κυρίου, τις αμαρτίες που διέπραξες, και θα λάβεις απ’ Αυτόν την άφεση.

► Να χρησιμοποιείς τα δάκρυα για να πετύχεις κάθε αίτημα σου. Γιατί χαίρεται πολύ ο Κύριος, όταν προσεύχεσαι με δάκρυα.

► Αν στην προσευχή σου χύνεις πηγές δακρύων, μην υπερηφανεύεσαι πώς είσαι τάχα ανώτερος από τους πολλούς. Δεν είναι δικό σου κατόρθωμα αυτό, αλλά βοήθεια για την προσευχή σου από τον Κύριο, για να μπορέσεις έτσι να εξομολογηθείς πρόθυμα τις αμαρτίες σου και να Τον εξευμενίσεις.

► Όταν νομίσεις πώς δεν έχεις ανάγκη από δάκρυα στην προσευχή σου για τις αμαρτίες σου, να αναλογιστείς πόσο πολύ έχεις απομακρυνθεί από τον Θεό, ενώ θα 'πρεπε να είσαι διαρκώς κοντά Του και τότε θα κλάψεις με μεγαλύτερη θέρμη.

► Πράγματι, αν έχεις επίγνωση της καταστάσεως σου, θα πενθήσεις μ' ευχαρίστηση, ελεεινολογώντας τον εαυτό σου και λέγοντας όπως ο προφήτης Ησαΐας: «πως, ενώ είμαι ακάθαρτος και γεμάτος από πάθη, τολμώ να παρουσιάζομαι μπροστά στον Παντοδύναμο Κύριο;» (παράβαλλε Ησ. 6: 5 ).

► Αν θέλεις να προσεύχεσαι αξιέπαινα, να αρνείσαι τον εαυτό σου κάθε στιγμή· κι αν υποφέρεις πολλά δεινά, να στοχαστείς την ανακούφιση που θα βρεις, όταν καταφύγεις στην προσευχή.

► Αν λαχταράς να προσευχηθείς όπως πρέπει, μη λυπήσεις κανέναν άνθρωπο. Διαφορετικά άδικα προσεύχεσαι.

► Όσα κάνεις εναντίον κάποιου αδελφού, που σ' έχει αδικήσει, όλα θα σου γίνουν εμπόδιο στον καιρό της προσευχής.

► «Άφησε το δώρο σου», λέει ο Χριστός, «μπροστά στο θυσιαστήριο και πήγαινε πρώτα να συμφιλιωθείς με τον αδελφό σου, και μετά έλα και προσευχήσου χωρίς ταραχή» (παράβαλλε Ματθαίος 5:24). Γιατί η μνησικακία θαμπώνει το λογικό του ανθρώπου που προσεύχεται, και σκοτίζει τις προσευχές του.

► Εκείνοι που προσεύχονται, αλλά συσσωρεύουν μέσα τους λύπες και μνησικακίες, μοιάζουν με ανθρώπους που αντλούν νερό απ’ το πηγάδι και το αδειάζουν σε τρύπιο πιθάρι.

► Μην αγαπάς τα πολλά λόγια και την ανθρώπινη δόξα. Διαφορετικά, όχι πίσω αττό την πλάτη σου, αλλά μπροστά στα μάτια σου θα σε επιβουλεύονται οι δαίμονες και θα χαίρονται μαζί σου στον καιρό της προσευχής, καθώς εύκολα τότε θα σε παρασύρουν και θα σε δελεάζουν με αλλόκοτους λογισμούς.

► Αν θέλεις να προσεύχεσαι καθαρά, μην υποχωρήσεις σε καμιά σαρκική απαίτηση, και δεν θα 'χεις στην ώρα της προσευχής κανένα σύννεφο να σε σκοτίζει.

► Μην αποφεύγεις τη φτώχεια και τη θλίψη, γιατί αυτές κάνουν ανάλαφρη την προσευχή.

► Πρόσεχε! Στέκεσαι αληθινά ενώπιον του Θεού την ώρα της προσευχής, ή μήπως νικιέσαι απ’ τον ανθρώπινο έπαινο κι αυτόν επιδιώκεις με το να κάνεις πολλές και μεγάλες προσευχές;

► Να προσεύχεσαι όχι φαρισαϊκά αλλά τελωνικά, για να δικαιωθείς κι εσύ από τον Κύριο.

► Έπαινος της προσευχής δεν είναι η ποσότητα αλλά η ποιότητα. Αυτό γίνεται φανερό από την παραβολή του Τελώνου και Φαρισαίου και από το λόγο του Χριστού: «Όταν προσεύχεστε, μη φλυαρείτε όπως οι ειδωλολάτρες, που νομίζουν ότι με την πολυλογία τους θα εισακουστούν» (Ματθαίος 6: 7).

► Μην προσεύχεσαι μόνο με εξωτερικά σχήματα, αλλά να προτρέπεις το νου σου να συναισθάνεται το έργο της προσευχής με πολύ φόβο.

► Είτε μόνος σου είτε μαζί με αδελφούς προσεύχεσαι, αγωνίσου να προσεύχεσαι όχι από συνήθεια, αλλά με συναίσθηση.

► Συναίσθηση προσευχής σημαίνει συγκέντρωση του νου με ευλάβεια, με κατάνυξη, με στεναγμούς μυστικούς και με πόνο ψυχής, που συνοδεύει την εξομολόγηση των αμαρτιών μας.

► Να στέκεσαι υπομένοντας τον κόπο, να προσεύχεσαι με ένταση και επιμονή και ν' αποστρέφεσαι τις φροντίδες και τις σκέψεις που σου έρχονται. Γιατί σε ταράζουν και σε θορυβούν, για να παραλύσουν τη δύναμη και την ένταση σου.

► Αν είσαι υπομονετικός, θα προσεύχεσαι πάντα με χαρά.

► Αγωνίσου να κρατήσεις το νου σου την ώρα της προσευχής κουφό και άλαλο. Έτσι μόνο θα μπορέσεις να προσευχηθείς.

► Η ψαλμωδία καταπραΰνει τα πάθη και γαληνεύει τις άτακτες κινήσεις του σώματος. Γι’ αυτό να ψάλλεις με συναίσθηση και κοσμιότητα και θα μοιάζεις έτσι με αετόπουλο που πετάει στα ύψη.

► Αν δεν έλαβες ακόμα χάρισμα προσευχής ή ψαλμωδίας, ζήτησε το με επιμονή και θα το λάβεις.

► Ο διάβολος φθονεί πολύ τον άνθρωπο που προσεύχεται, και χρησιμοποιεί κάθε τέχνασμα, προκειμένου να πλήξει το σκοπό του. Έτσι, όταν δουν οι δαίμονες ότι είσαι πρόθυμος να προσευχηθείς αληθινά, σου θυμίζουν κάποια δήθεν αναγκαία πράγματα. Σε λίγο όμως σε κάνουν να τα ξεχάσεις και σε σπρώχνουν να τα αναζητήσεις. Κι επειδή δεν τα θυμάσαι, στενοχωριέσαι και λυπάσαι. Όταν ξανασταθείς στην προσευχή, σου υπενθυμίζουν πάλι εκείνα που έψαχνες, για να στραφεί ξανά ο νους σ' αυτά και να χάσει τελικά την καρποφόρα προσευχή.

► Στην ώρα της προσευχής η μνήμη σου φέρνει η φαντασίες παλαιών πραγμάτων η καινούργιες φροντίδες ή το πρόσωπο εκείνου που σ' έχει λυπήσει. Φύλαγε λοιπόν καλά τη μνήμη σου, για να μη σου παρουσιάζει τις δικές της υποθέσεις. Και να παρακινείς συνεχώς τον εαυτό σου να συνειδητοποιεί μπροστά σε ποιόν βρίσκεται. Γιατί είναι πολύ φυσικό για το νου να παρασύρεται εύκολα από τη μνήμη στον καιρό της προσευχής.

► Η προσοχή του νου που προσπαθεί να βρει προσευχή, θα βρει προσευχή. Γιατί η προσευχή ακολουθεί όσο τίποτε άλλο την προσοχή. Ας φροντίσουμε, λοιπόν, με προθυμία ν' αποκτήσουμε την προσοχή.

► Άλλοτε, με το που θα σταθείς στην προσευχή, μπορείς αμέσως να συγκεντρωθείς και να προσευχηθείς καλά κι άλλοτε πάλι θα κοπιάσεις πολύ χωρίς να πετύχεις το σκοπό σου. Αυτό συμβαίνει για να ζητήσεις με περισσότερη ζέση την προσευχή· κι αφού τη λάβεις, να την έχεις αναφαίρετο κατόρθωμα.

► Να ξέρεις πώς οι άγιοι άγγελοι μας παροτρύνουν σε προσευχή και στέκονται μαζί μας και χαίρονται και προσεύχονται για μας. Αν λοιπόν αμελήσουμε και δεχθούμε τους λογισμούς που μας υποβάλλουν οι δαίμονες, πολύ παροργίζουμε τους αγγέλους. Γιατί, ενώ αυτοί τόσο πολύ αγωνίζονται για μας, εμείς ούτε για τον εαυτό μας δεν θέλουμε να ικετεύσουμε τον Θεό, αλλά, περιφρονώντας την υπηρεσία τους και εγκαταλείποντας τον Κύριο τους και Θεό, συνομιλούμε με ακάθαρτους δαίμονες.

► Πραγματική προσευχή κάνει εκείνος που προσφέρει πάντα στον Θεό ως θυσία την πρώτη του σκέψη.

► Μην προσεύχεσαι να γίνουν τα θελήματα σου, γιατί οπωσδήποτε δεν συμφωνούν με το θέλημα του Θεού αλλά μάλλον, καθώς διδάχθηκες, λέγε στην προσευχή σου: «Γενηθήτω το θέλημά σου» (Ματθαίος 6:10). Και για κάθε πράγμα αυτό να ζητάς από τον Θεό, να γίνει το θέλημα Του, γιατί Αυτός θέλει το καλό και το συμφέρον της ψυχής σου ενώ εσύ οπωσδήποτε δεν ζητάς πάντοτε το συμφέρον σου.

► Πολλές φορές ζήτησα με την προσευχή από τον Θεό να μού γίνει κάτι που νόμιζα καλό. Και επέμενα παράλογα να το ζητώ, βιάζοντας το θείο θέλημα. Δεν άφηνα τον Θεό να οικονομήσει ό,τι Αυτός γνώριζε ως δικό μου συμφέρον. Και λοιπόν, αφού έλαβα ό,τι ζητούσα, στενοχωρήθηκα ύστερα πολύ, που δεν είχα παρακαλέσει να γίνει μάλλον το θέλημα Του. Γιατί δεν μου ήρθε το πράγμα έτσι όπως το νόμιζα.

► Τι είναι αγαθό, παρά ο Θεός; Σ' Αυτόν λοιπόν ας αναθέσουμε όλα μας τα ζητήματα, και θα πάνε καλά. Γιατί ο αγαθός οπωσδήποτε χορηγεί και αγαθές δωρεές.

► Στην προσευχή σου να ζητάς μόνο τη δικαιοσύνη και τη βασιλεία του Θεού, δηλαδή την αρετή και τη θεία γνώση. Και όλα τα υπόλοιπα θα σου προστεθούν.

► Ανάθεσε με εμπιστοσύνη στον Θεό τις ανάγκες του σώματος σου, κι αυτό θα φανερώσει πώς Του αναθέτεις και τις ανάγκες του πνεύματος.

► Ν' αγωνίζεσαι, ώστε να μη ζητήσεις το κακό κανενός στην προσευχή σου, για να μην γκρεμίσεις ό,τι χτίζεις, κάνοντας σιχαμερή την προσευχή σου.

► Ο χρεωφειλέτης των μυρίων ταλάντων της ευαγγελικής παραβολής ας σου γίνει παράδειγμα. Αν δεν συγχωρέσεις αυτόν που σ' έβλαψε, ουτ' εσύ θα πετύχεις την άφεση των αμαρτιών σου. Γιατί λέει το Ευαγγέλιο για τον χρεωφειλέτη των μυρίων ταλάντων, που δεν συγχωρούσε τον δικό του χρεώστη, ότι «τον παρέδωσε στους βασανιστές» (Ματθαίος 18:24-35).

► Καλό είναι να μην προσεύχεσαι μόνο για τον εαυτό σου, αλλά και για κάθε συνάνθρωπο σου, ώστε να μιμηθείς έτσι τον αγγελικό τρόπο προσευχής.

► Μη θλίβεσαι, αν δεν παίρνεις αμέσως από τον Θεό ό,τι ζητάς. Γιατί θέλει να σ' ευεργετήσει περισσότερο με το να υπομένεις καρτερικά στην προσευχή. Τι ανώτερο υπάρχει, αλήθεια, από το να συναναστρέφεσαι τον Θεό και να συνομιλείς μαζί Του;

► Ο Κύριος, θέλοντας να διδάξει τους μαθητές Του ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποθαρρύνονται, τους διηγήθηκε μια σχετική παραβολή (Λουκ. 18:1-8). Σ' αυτή την παραβολή κάποιος άδικος δικαστής είπε για μια χήρα γυναίκα, που ζητούσε επίμονα το δίκιο της: Αν ούτε τον Θεό φοβάμαι ούτε τους ανθρώπους ντρέπομαι, όμως, επειδή αυτή η γυναίκα με ενοχλεί συνεχώς, ζητώντας το δίκιο της, θα της το δώσω. Και ο Κύριος κατέληξε στο συμπέρασμα: Έτσι και ο Θεός θα εκπληρώσει σύντομα το θέλημα αυτών που Τον παρακαλούν νύχτα-μέρα. Γι’ αυτό, λοιπόν, κι εσύ μη χάνεις το θάρρος σου και μη στενοχωριέσαι, επειδή δεν έλαβες. Γιατί θα λάβεις αργότερα. Να είσαι χαρούμενος και να επιμένεις, υπομένοντας τον κόπο της αγίας προσευχής.

► Να παραβλέπεις τις ανάγκες του σώματος όταν προσεύχεσαι, για να μη χάσεις το μέγιστο κέρδος της προσευχής σου από το τσίμπημα ενός κουνουπιού ή την ενόχληση μιας μύγας.

► Αν έχεις επιμέλεια στην προσευχή, να ετοιμάζεσαι για επιθέσεις δαιμόνων και να υπομένεις με γενναιότητα τα χτυπήματα τους. Γιατί θα ορμήσουν επάνω σου σαν άγρια θηρία, για να σε ταλαιπωρήσουν.

► Εκείνος που υποφέρει τα λυπηρά, θα επιτύχει και τα χαρμόσυνα. Κι εκείνος που εγκαρτερεί στα δυσάρεστα, θα απολαύσει και τα ευχάριστα.

► Μη φανταστείς κανένα σχήμα για τον Θεό όταν προσεύχεσαι, μήτε να επιτρέψεις να τυπωθεί κάποια μορφή στο νου σου, αλλά πλησίασε με άυλο τρόπο τον άυλο θεό.

► Μην επιθυμήσεις να δεις με τα μάτια τού σώματος σου αγγέλους ή δυνάμεις ή το Χριστό, μην τυχόν και χάσεις εντελώς το μυαλό σου και δεχθείς έτσι λύκο αντί για βοσκό και προσκυνήσεις τους εχθρούς δαίμονες.

► Φυλάξου από τις παγίδες των δαιμόνων. Γιατί συμβαίνει, εκεί που προσεύχεσαι ήσυχα και καθαρά, ξαφνικά να σου παρουσιάσουν κάποια παράξενη μορφή, για να σε οδηγήσουν στην υπερηφάνεια, καθώς θα υποθέσεις ότι εκεί βρίσκεται το θείο. Το θείο όμως είναι άυλο και χωρίς σχήμα.

► Φρόντισε να έχεις πολλή ταπεινοφροσύνη και ανδρεία, και δεν θ' αγγίξει την ψυχή σου δαιμονική επήρεια. Οι άγγελοι αοράτως θα διώξουν μακριά όλη την ενέργεια των δαιμόνων.

► Όταν μεταχειριστεί ο παμπόνηρος δαίμονας πολλά μέσα και δεν μπορέσει να εμποδίσει την προσευχή του δικαίου, τότε αποσύρεται για λίγο. Μα τον εκδικείται αργότερα, σπρώχνοντας τον στην οργή, για να εξαφανίσει την εξαίρετη εσωτερική κατάσταση που δημιουργήθηκε με την προσευχή, ή ερεθίζοντάς τον σε σαρκική ηδονή, για να μολύνει την ψυχή του.

► Όταν προσευχηθείς όπως πρέπει, να περιμένεις πειρασμούς. Στάσου λοιπόν γενναία, για να διατηρήσεις τον καρπό της προσευχής. Γιατί εξαρχής σ' αυτό έχεις ταχθεί, να εργάζεσαι την προσευχή και να φυλάττεις τους καρπούς της (Παράβαλλε Γεν. 2:15). Αφού εργαστείς, λοιπόν, μην αφήσεις αφύλαχτο ό,τι κέρδισες· διαφορετικά, δεν ωφελήθηκες καθόλου από την προσευχή σου.

► Αν προσεύχεσαι θεάρεστα, θα σε βρουν τέτοιες δοκιμασίες, ώστε να νομίσεις πώς είναι δίκαιο να θυμώσεις. Δεν υπάρχει όμως καθόλου δικαιολογημένος θυμός εναντίον του πλησίον. Αν καλοεξετάσεις την υπόθεση, θα βρεις πώς είναι δυνατό και χωρίς θυμό να διευθετηθεί το ζήτημα. Μεταχειρίσου, λοιπόν, κάθε τρόπο για να μη θυμώσεις.

► Το Άγιο Πνεύμα, συμπάσχοντας με την ασθένειά μας, έρχεται σ' εμάς, μολονότι είμαστε ακάθαρτοι από τα πάθη και τις αμαρτίες. Κι αν βρει το νου να προσεύχεται ειλικρινά μόνο σ' Αυτό, κυριαρχεί πάνω του, εξαφανίζει όλη τη φάλαγγα των πονηρών λογισμών και σκέψεων, που τον περικυκλώνουν, και τον προτρέπει στον έρωτα της πνευματικής προσευχής.

► Έχεις πόθο να προσευχηθείς; Γίνε νεκρός για τη γη. Έχε παντοτινά πατρίδα τον ουρανό όχι με λόγια, αλλά με ζωή αγγελική και με γνώση θεϊκή. Απαρνήσου τα πάντα, για να κληρονομήσεις το παν.

► Αν είσαι πραγματικός θεολόγος, θα προσεύχεσαι αληθινά. Κι αν προσεύχεσαι αληθινά, είσαι πραγματικός θεολόγος.

► Μακάριος ο νους, που στον καιρό της προσευχής δεν σχηματίζει μέσα του καμιάν απολύτως μορφή. Μακάριος ο νους, που προσεύχεται απερίσπαστα και αποκτά διαρκώς περισσότερο πόθο για τον Θεό. Μακάριος ο νους, που στον καιρό της προσευχής γίνεται άυλος κι ελεύθερος απ’ όλα. Μακάριος ο νους, που στον καιρό της προσευχής μένει ανεπηρέαστος από κάθε πράγμα.
► Αν στον καιρό της προσευχής σου νιώσεις χαρά μεγαλύτερη από κάθε άλλη χαρά, τότε πράγματι βρήκες την αληθινή προσευχή.





ΠΗΓΗ:www.oodegr.com

*****************

Προστάτες Μας> Άγιοι εναντίον του Κακού (29)

· Κυπριανός και Ιουστίνη. Ο Κυπριανός ήταν φημισμένος φιλόσοφος, μεγάλος μάγος και ζούσε στην Αντιόχεια. Εκεί τον πλησίασε ένας νεαρός και του εκμυστηρεύθηκε τον έρωτά του για την παρθένα Ιουστίνη. Ζήτησε να κάνει μάγια ο Κυπριανός στην Ιουστίνη, για να δεχθεί τον έρωτά του. Ο μάγος Κυπριανός άνοιξε όλα τα βιβλία του, τραγούδησε όλα τα μαγικά του και έκανε ότι μπορούσε να πραγματοποιηθεί η επιθυμία του ερωτευμένου νέου. Όμως, η απάθεια της Ιουστίνης ήταν απερίγραπτη. Κανένα ενδιαφέρον δεν έδειχνε για τον ερωτευμένο νεαρό. Ο Κυπριανός κατάλαβε την ματαιότητα όλων αυτών και έκαψε τα μαγικά του βιβλία. Αργότερα βαπτίσθηκε Χριστιανός και μαζί με την Ιουστίνη κήρυξαν το Ευαγγέλιο. Στο τέλος φυσικά έδωσαν και την ζωή τους για τον Κύριο. ο Κυπριανός και η Ιουστίνη θεωρούνται προστάτες άγιοι κατά της μαγείας και ο λαός μας τους επικαλείται συχνά (εορτάζουν 2 Οκτωβρίου).

· Αβέρκιος ο Ισαπόστολος. Θεράπευσε την κόρη του βασιλιά της Ρώμης από δαιμόνια που την ταλαιπωρούσαν (εορτάζει 22 Οκτωβρίου).

· Αντώνιος ο Μεγάλος. Για τους πειρασμούς (εορτάζει 17 Ιανουαρίου).

· Αθανάσιος ο από μάγων μάρτυρας. (εορτάζει 23 Απριλίου).

· Αθανάσιος ο Τραπεζούντιος. Ο δαιμονοκαταλύτης από την Τραπεζούντα, μοναχός και ηγούμενος στη μονή του Αγίου Φωκά. Φημιζόταν για την ικανότητά του να θεραπεύει δαιμονισμένους, μεταξύ των οποίων και την κόρη του αυτοκράτορα Θεόφιλου, τον 9ο αιώνα. Η μονή του, στην οποία τάφηκε, αφιερώθηκε αργότερα στο όνομά του.

· Γεράσιμος ο Νέος από την Κεφαλληνία. Για τους δαιμονισμένους και τους ψυχοπαθείς. Ο πολιούχος της Κεφαλλονιάς γεννήθηκε το 1509 στα Τρίκαλα. Ύστερα από πολλές περιπλανήσεις στην Κωνσταντινούπολη, το Άγιον Όρος, τα Ιεροσόλυμα, το Σινά, την Αίγυπτο, την Κρήτη και την Ζάκυνθο (όπου έζησε έξι χρόνια σε μια σπηλιά), κατέληξε στην Κεφαλλονιά όπου ίδρυσε το γυναικείο μοναστήρι Νέα Ιερουσαλήμ και ασκήτεψε εκεί μέχρι το τέλος της ζωής του, τον Δεκαπενταύγουστο του 1579. στο μοναστήρι σώζεται και το σκήνωμά του. Ο Άγιος θεωρείται θεραπευτής πολλών παθήσεως, αλλά κυρίως των ψυχικών. Για την ακρίβεια είναι εκείνος που γιατρεύει τους δαιμονισμένους , όρος στον οποίο μπορούμε να δώσουμε μια ευρύτερη έννοια, περιλαμβάνοντας διάφορες ψυχοπαθολογικές καταστάσεις. Οι θεραπείες αυτές συχνά γίνονται με πέρασμα του ιερού σκηνώματος πάνω από τους ξαπλωμένους καταγής ασθενείς, τις ημέρες που εορτάζει ο Άγιος (εορτάζει 16 Αυγούστου και 20 Οκτωβρίου).

· Δομετιανός ο Άγιος. Έδρασε την εποχή του αυτοκράτορα Μαυρικίου. Ο Θεός του έδωσε τη δύναμη να θεραπεύει ασθενείς, να θαυματουργεί και να διώχνει δαιμόνια (Υπάρχουν τρεις Άγιοι με αυτό το όνομα και άλλοι εννέα με το όνομα Δομέτιος. Μάλλον πρόκειται για τον μάρτυρα που εορτάζει στις 9 Μαρτίου).

· Θεόκλητος ο Άγιος Μάρτυρας. Πριν βαπτισθεί «Θεόκλητος» ονομαζόταν Λαμπάδιος και ήταν φημισμένος μάγος. Εκτελέσθηκε με ξίφος ύστερα από πολλά βασανιστήρια στη Ρώμη την εποχή του Νέρωνα (εορτάζει 26 Φεβρουαρίου).

· Θωμάς ο Όσιος. Λέγεται πως ο Όσιος έδιωξε πονηρά δαιμόνια από ανθρώπους (εορτάζει 7 Ιουλίου).

· Ιάκωβος ο Απόστολος, ο Αλφαίος. Με τη Χάρη του Θεού θεράπευε και έδιωχνε τα ακάθαρτα πνεύματα. Οι εθνικοί τον αποκαλούσαν «Θείο σπέρμα». Ο Ιάκωβος σταυρώθηκε (εορτάζει 9 Οκτωβρίου).

· Καλλίνικος ο μάγος Μάρτυρας (εορτάζει 24 Μαΐου).

· Μαρίνα η Αγία. Η Μαρίνα παρουσιάζεται σε πολλές εικόνες ως δρακοκτόνος αγία. Σε άλλες παρουσιάζεται να κρατά ένα δαίμονα από τα κέρατα και να τον χτυπά με ένα σφυρί (εορτάζει 17 Ιουλίου).

· Μαρύθας ή Μαρούθας ο Όσιος. Έδιωξε τα δαιμόνια από την κόρη του βασιλιά των Περσών. Ως ανταμοιβή πήρε την άδεια από τον βασιλιά, και χρήματα, και έκτισε σε Περσικό έδαφος τη Μαρτυρούπολη. Σε αυτήν μάζεψε όλα τα ιερά λείψανα που βρίσκονταν στην Περσία.

· Προκόπιος ο Αιλιανός ο εν Σκυθοπόλη ο Μεγαλομάρτυρας (Αιλία = Ιερουσαλήμ). Εργαζόταν ως αναγνώστης, διερμηνέας της συριακής. Εξορκιστής, έδιωχνε δαίμονες μόνο επιθέτοντας τα χέρια του στους δαιμονισμένους.

· Προκόπιος ο Νεανίας. Ήταν στρατιωτικός από την Αιλία (εορτάζει 25 Ιουνίου).

· Συμεών ο Όσιος από την Αντιόχεια. Ο Άγιος γεννήθηκε την εποχή του αυτοκράτορα Ιουστίνου Β’. Κατά την παιδική του ηλικία έγινε στην Αντιόχεια μεγάλος σεισμός. Ο μικρός Συμεών σώθηκε όμως επειδή εκείνη την ώρα βρισκόταν στον δρόμο πηγαίνοντας στο ναό του Αγίου Στεφάνου. Ο Συμεών αφιερώθηκε στην Εκκλησία και ο Θεός για την θερμή του πίστη τον αξίωσε να θαυματουργεί και να θεραπεύει δαιμονισμένους (εορτάζει 24 Αυγούστου).

· Τίτος ο Όσιος και Θαυματουργός. Αναφέρεται ότι ο Άγιος θεράπευε και δαιμονισμένους «…παύειν νοσήματα και διώκειν πνεύματα» (εορτάζει 2 Απριλίου).

· Τρύφωνας ο Άγιος. Εκτός από τα κτήματα και τα αμπέλια, ο Άγιος εξορκίζει και διώχνει δαιμόνια και από τους ανθρώπους. Αναφέρεται ότι θεράπευσε με θαυματουργό τρόπο την κόρη του αυτοκράτορα Γορδιανού βγάζοντας από μέσα της και διώχνοντας μακριά, στις ερημιές, πολλά δαιμόνια. Και στον γνωστό «εξορκισμό των ζιζανίων», που αναφέρεται στον Άγιο, υπάρχει η διαταγή… να φύγουν τα κακά ζιζάνια και τα ακάθαρτα πνεύματα και να πάνε σε μέρος έρημο και χωρίς νερό (εορτάζει 1 Φεβρουαρίου).

· Φίλιππος ο Απόστολος, ο Διάκονος. Ο Φίλιππος (προφανώς) δεν είναι ο γνωστός μαθητής του Κυρίου από τους «Δώδεκα», αλλά ένας από τους επτά διακόνους που εξελέγησαν να διακονήσουν την Εκκλησία της Ιερουσαλήμ στους πρώτους μετά την Ανάσταση χρόνους. Ο Φίλιππος ήταν πατέρας τεσσάρων κοριτσιών, που ήταν προικισμένα με το χάρισμα της προφητείας. Ο Φίλιππος ήταν ιδιαίτερα χαρισματικός και εκτός πολλών άλλων θαυμαστών, κατόρθωσε και βάπτισε Χριστιανό τον ξακουστό Σίμωνα τον μάγο (εορτάζει 11 Οκτωβρίου).




Από το βιβλίο 'Άγιοι Προστάτες να μας φυλάνε' - Εκδόσεις Μύρτος




Πηγή:www.synaxarion.gr

Προστάτες Μας> Μετανοούντες Άγιοι (28)

· Άμμωνας για τις παραστρατημένες γυναίκες. Ο Όσιος Άμμωνας έζησε και έδρασε την εποχή του Μεγάλου Αντωνίου. Λέγεται ότι έφθασε σε τέτοια ύψη αγιότητας και απάθειας, που όχι μόνο δεν απαντούσε στους υβριστές τους, αλλά προσευχόταν γι’ αυτούς. Τους ευλογούσε και πολλές φορές τους βοηθούσε κιόλας. Οι υβριστές και οι συκοφάντες του ήταν πολλοί, γιατί ο Άμμωνας είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του να βοηθά τις παραστρατημένες γυναίκες, τις αμαρτωλές και τις πόρνες να επανέρχονται στο σωστό δρόμο (εορτάζει 26 Ιανουαρίου).

· Αντωνίνα και Αλέξανδρος. Η παρθένα Μάρτυρας Αντωνίνα ήταν Χριστιανή και παρά την μεγάλη ομορφιά της είχε αφιερωθεί στην περιποίηση των αρρώστων, των αδυνάτων και των γερόντων. Πολλοί ήταν αυτοί που την επιθυμούσαν σαρκικά, όμως η ίδια είχε αποφασίσει να παραμείνει παρθένος. Από φθόνο την κατηγόρησαν. Οι διώκτες της την συνέλαβαν, την πέρασαν από δίκη και την καταδίκασαν να εργαστεί σε πορνείο. Όταν η Αντωνίνα έφθασε στο καταγώγιο, οι γυναίκες που εργάζονταν σε αυτό την ετοίμασαν για τους πελάτες. Όμως ύστερα από θερμή προσευχή της παρθένας, έγινε μεγάλος σεισμός. Οι γυναίκες του πορνείου φοβήθηκαν πολύ και την έδιωξαν. Αλλά ύστερα από λίγο η Αντωνίνα ξανά συνελήφθη και οδηγήθηκε σε άλλο πορνείο. Η Χάρη του Θεού όμως έστειλε ένα Χριστιανό νέο, τον Αλέξανδρο, ο οποίος δίνοντας μερικά από τα ρούχα του την φυγάδευσε. Φυσικά συνελήφθησαν και οι δύο και θανατώθηκαν με φρικτά βασανιστήρια. Η Εκκλησία μας τους εορτάζει μαζί στις 10 Ιουνίου.

· Ευδοκία, μία πρώην ακόλαστη. Η Αγία έζησε την εποχής του Τραϊανού γύρω στο 160 μ.Χ. Αρχικά ήταν μια ακόλαστη πόρνη. Η μεγάλη της ομορφιά της έδινε την δυνατότητα να έχει πολλούς εραστές. Όλες αυτές οι ελεύθερες σχέσεις της έφεραν πολλά χρήματα. Η Ευδοκία ήταν από τις πλουσιότερες ακόλαστες της εποχής. Ύστερα από μια σοβαρή αρρώστια όμως και ενώ είχε εγκαταλειφθεί από εραστές και φίλους, μεταμελήθηκε και έγινε καλά. έφυγε λοιπόν από την πόλη της για ένα διάστημα και επέστρεψε αργότερα αγνώριστη. Συναναστράφηκε τους Χριστιανούς και ασπάσθηκε την αληθινή πίστη. Έδωσε την περιουσία της για τα ορφανά, τις χήρες και τους αναξιοπαθούντες. Στο τέλος μαρτύρησε για τον Κύριο (εορτάζει 1 Μαρτίου).

· Θεοδώρα η Οσία. Η Αλεξανδρινή Οσία Θεοδώρα ήταν παντρεμένη με έναν ευσεβή Χριστιανό, όμως έπεσε στην παγίδα του διαβόλου και έφτιαξε μια εξωσυζυγική σχέση. Κανείς δεν την είδε, ούτε έμαθε ποτέ ότι μοίχευσε, όμως η ίδια, έχοντας γνώση ότι τα πάντα είναι ορατά στον Κύριο, μεταστράφηκε, ντύθηκε άντρας μοναχός και μπήκε σε μοναστήρι. Εκεί, ύστερα από καιρό, κάποιοι άφησαν έξω από την πόρτα του κελιού της ένα νεογέννητο μωρό. Οι άλλοι καλόγεροι θεώρησαν ότι ο Θεόδωρος (αυτό το όνομα είχε υιοθετήσει η Οσία) προφανώς είχε αμαρτήσει και ότι το παιδί ήταν δικό του. Ο Θεόδωρος (δηλαδή η Θεοδώρα) πήρε το παιδί, έφυγε από το μοναστήρι και το μεγάλωσε με χίλια βάσανα, σαν να ήταν πραγματικά δικό της. όταν ύστερα από χρόνια ο Θεόδωρος πέθανε από τις ταλαιπωρίες, οι άλλοι μοναχοί φροντίζοντας για την ταφή του, ανακάλυψαν ότι ήταν γυναίκα και πως αδίκως τον είχαν κατηγορήσει (εορτάζει 11 Σεπτεμβρίου).

· Θεόδωρος, ο ζωγράφος του σουλτάνου. Ο Άγιος Νεομάρτυρας Θεόδωρος ο νέος, ο Βυζάντιος, δούλεψε στο εργαστήριο ζωγραφικής του παλατιού, δίπλα στους καλύτερου βασιλικούς ζωγράφους του σουλτάνου και έζησε μέσα στις ηδονές και τις ακολασίες του παλατιού. Αλλαξοπίστησε και έλαβε πολλές τιμές και αξιώματα γι’ αυτό. Γρήγορα όμως μετανόησε. Απαρνήθηκε την ψεύτικη πίστη και αποφασισμένος πέταξε το τουρκικό σαρίκι, ομολόγησε την χριστιανική αληθινή πίστη και μαρτύρησε γι’ αυτήν (εορτάζει 17 Φεβρουαρίου).

· Θεοφάνης και Πανσέμνη οι Όσιοι. Η Πανσέμνη ήταν ονομαστή πόρνη, που είχε οδηγήσει πολλούς με τα θέλγητρά της στην αμαρτία. Ο Θεοφάνης ήταν υιός πλούσιου ειδωλολάτρη. Μετά τον θάνατο της γυναίκας του, βαπτίσθηκε Χριστιανός και μόναζε. Οι γονείς του ήταν θλιμμένοι γιατί πίστευαν πως ο υιός τους ήταν πια, ζωντανός – νεκρός. Όταν ο Θεοφάνης έμαθε για την ολέθρια παρουσία της Πανσέμνης στην πόλη, σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να την σώσει από την ακολασία και πως θα μπορούσε να σώσει και όλους αυτούς που κολάζονταν από τα θέλγητρά της. ο Όσιος πήγε στον πατέρα του, του είπε ότι θέλει να ξαναπαντρευτεί και του ζήτησε τη νόμιμη κληρονομιά του. Ο πατέρας του χάρηκε πολύ και φυσικά έδωσε στον υιό του όλα όσα είχε φυλάξει γι’ αυτόν. Ο Όσιος πήγε στο πορνείο όπου εργαζόταν η Πάνσεμνη, έφαγε μαζί της και της ανακοίνωσε πως ήθελε να γίνει γι’ αυτήν ένας διαφορετικός εραστής, αν και αυτή ήταν διατεθειμένη να αφήσει την αμαρτωλή ζωή πίσω της. Η μετέπειτα Οσία, εντυπωσιάσθηκε από την πρόταση του πλούσιου νέου και προβληματίσθηκε ταυτόχρονα. Πήρε όμως την απόφασή της και μεταμελήθηκε. Ο Όσιος της αποκάλυψε την πίστη του, της την δίδαξε, μοίρασαν τα υπάρχοντά τους στους φτωχούς και έζησαν μαζί (σε διπλανά κελιά) την υπόλοιπη ζωή τους με αρετή (η Πανσέπτη εορτάζει 10 Ιουνίου).

· Ο Ιάκωβος και τα παθήματά του. Ο Όσιος Ιάκωβος έκανε το μεγαλύτερο αμάρτημα που θα μπορούσε να κάνει κάποιος Χριστιανός. Προσκύνησε τον ίδιο τον σατανά. Βέβαια ξεγελάσθηκε, όμως αυτό δεν θα γινόταν αν δεν ήταν υπερήφανος και αυτάρεσκος. Ο Όσιος μοίρασε όλα τα υπάρχοντά του στους φτωχούς, έγινε μοναχός και δίδασκε με περισσή αυταπάρνηση τον λόγο του Θεού. Τηρούσε όλες τις νηστείες και στην άσκηση δεν τον έφτανε κανείς άλλος μοναχός. Όλοι, γύρω του, τον επαινούσαν και τον αποκαλούσαν Δίκαιο και Ενάρετο. Ο Όσιος δεν ήθελε και πολύ για να θεωρήσει τον εαυτό του άξιο αυτών των κοσμητικών επιθέτων. Οι έπαινοι και τα εγκώμια λίγο – λίγο του πήραν τα μυαλά. Άλλο που δεν ήθελε ο διάβολος. Παρουσιάσθηκε λοιπόν στον Ιάκωβο ένα βράδυ σαν άγγελος και του είπε ότι δικαίως θεωρεί τον εαυτό του «εκλεκτό», διότι λίγο διαφέρει και από αυτόν ακόμα τον Απόστολο Παύλο. Μάλιστα, του είπε ότι λόγω της μεγάλης αγιότητάς του είναι έτοιμος να δεχθεί και να προσκυνήσει τον ίσιο τον Θεό, που θα τον επισκεπτόταν την επόμενη βραδιά. Ο Ιάκωβος, μέσα στην υπερηφάνεια του, πίστεψε ότι πραγματικά θα τον επισκεπτόταν ο Θεός. Έκανε λοιπόν τις ετοιμασίες του. Καθάρισε το κελί του, συγύρισε τα λιγοστά του υπάρχοντα, άναψε καντήλια, έκαψε λιβάνι και περίμενε τον Θεό. Πράγματι, το βράδυ άκουσε βήματα και κτύπους στην πόρτα του κελιού του, έτρεξε, άνοιξε την πόρτα και με σκυμμένο το κεφάλι προσκύνησε τον «αναμενόμενο». Ένα χυδαίο γέλιο τον ξάφνιασε. Σήκωσε το βλέμμα του και στο τερατώδες πρόσωπο του επισκέπτη του αναγνώρισε τον σατανά που τον κορόιδευε. Ο Ιάκωβος συντετριμμένος, έκανε τον σταυρό του και επικαλέσθηκε το όνομα του Μόνου Ζώντος Θεού. Αμέσως ο διάβολος εξαφανίσθηκε. Ο Ιάκωβος πήρε το μάθημά του και αμέσως δήλωσε μετάνοια και ταπεινοφροσύνη. Το κυριότερο, δεν ξανά επέτρεψε σε κανέναν να τον επαινέσει για τα έργα του (εορτάζει 13 Ιουνίου).

· Λουκία η Παρθένος, για όσες έχουν βρεθεί μπλεγμένες σε δίκτυα μαστροπείας. Η Λουκία η παρθένος ήταν όμορφη και πλούσια, υποσχέθηκε όμως στον Χριστό να παραμείνει παρθένα. Αρνιόταν, λοιπόν, επίμονα τα προξενιά που της γίνονταν. Ένας πλούσιος και δυνατός αξιωματούχος όμως την ερωτεύθηκε. Αυτή αρνήθηκε την πρότασή του και εκεί άρχισαν τα προβλήματά της. Ο προσβεβλημένος την κατήγγειλε στις αρχές ως Χριστιανή. Ο δικαστής την κάλεσε να θυσιάσει στα είδωλα, η Αγία αρνήθηκε και για την άρνησή της καταδικάσθηκε να εργασθεί σε πορνείο. Φυσικά η Αγία δεν ενέδωσε, αλλά και ως εκ θαύματος κανείς από όσους επισκέφθηκαν το πορνείο δεν μπόρεσε να την πλησιάσει. Ύστερα από όλα αυτά, διατάχθηκε η εκτέλεσή της. όσες έχουν βρεθεί μπλεγμένες, άθελά τους, σε δίκτυα μαστροπείας μπορούν στο πρόσωπο της Αγίας να βρουν μια προστάτιδα που θα τους δώσει δύναμη να αποδεσμευθούν. (Υπάρχουν δύο Παρθενομάρτυρες που εορτάζουν 6 Ιουλίου και 13 Δεκεμβρίου).

· Μαρία από τα Μάγδαλα. Η Μαρία η Μαγδαληνή η Αγία, ήταν από τα Μάγδαλα. Λαθεμένα πολλοί την θεωρούν αμαρτωλή, που όμως γνωρίζοντας τον Ιησού έγινε ένθερμη πιστή και μετέπειτα Αγία. Στην πραγματικότητα, στις Γραφές δεν υπάρχει κάποιος τέτοιος προσδιορισμός για την Αγία. Η αναφορά της Μαγδαληνής ως Μυροφόρα σε συνδυασμό με την «εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή» του τροπαρίου της Κασσιανής περιπλέκει ίσως λίγο τα πράγματα. Το εμπνευσμένο τροπάριο μιλάει για «της αλειψάσης τον Κύριο μύρο πόρνης». Αναφέρεται όμως από τον Μάρκο ότι ο Ιησούς «έβγαλε» από μέσα της επτά δαιμόνια που την βασάνιζαν. Από την στιγμή της «κάθαρσής» της η Μαρία εντάσσεται στον στενό κύκλο γυναικών που ακολουθούν τον Κύριο μαζί με τους μαθητές. Η Μαρία είναι όντως μία από τις γυναίκες που επισκέφθηκε τον τάφο του Κυρίου ως «μυροφόρα» και «ευαγγελίστηκε» την Ανάστασή Του. Μετά την Ανάληψη του Κυρίου υπηρέτησε με θέρμη την Εκκλησία της Ιερουσαλήμ. Αργότερα ακολούθησε τον Ιωάννη και την Παρθένο Μαρία στην Έφεσο, όπου και πέθανε. (εορτάζει 22 Ιουλίου).

· Μαρία η Αιγύπτια, υπόδειγμα μεταμέλειας. Η Μαρία η Αιγυπτία η Οσία θεωρείται υπόδειγμα μετανοίας και άσκησης. Η Αγία αφού έκανε επί 17 χρόνια μία αμαρτωλή ζωή, μετανόησε και αποσύρθηκε να ασκητέψει στην έρημο. Γεννήθηκε στην Αίγυπτο το 345. Ήταν πολύ όμορφη γυναίκα και παρά τις συμβουλές των γονέων της παρασύρθηκε σε ακολασίες και διεφθάρη, ευτυχώς όχι τελείως. Μία σπίθα αγνότητας φαίνεται ότι σιγόκαιγε ακόμα μέσα της. σπρωγμένη από αυτή τη σπίθα επισκέφθηκε τους Αγίους Τόπους. Επιχείρησε να μπει στο ναό και να προσκυνήσει τον Τίμιο Σταυρό, αλλά μια δύναμη την εμπόδισε. Η Μαρία κατανόησε τι ήταν αυτό που της απαγόρευε την είσοδό της. Μεταστράφηκε, προσευχήθηκε με θέρμη, ζήτησε συγγνώμη και μόνο τότε η δύναμη της επέτρεψε να μπει στο ναό! Από εκείνη την στιγμή η Μαρία αποσύρθηκε στην έρημο και ασκήτεψε για 50 χρόνια (εορτάζει 1 Απριλίου).

· Μάρκος ο Νεομάρτυρας από τη Σμύρνη. Ο Άγιος βρισκόταν στην Έφεσο όπου διατηρούσε μια εξωσυζυγική σχέση. Όταν η σχέση του αποκαλύφθηκε και οδηγήθηκε στο δικαστήριο, εκεί από φόβο αρνήθηκε την πίστη του. Αργότερα μετανόησε και ομολόγησε οικειοθελώς την πίστη του ενώπιον άλλου δικαστηρίου. Τελικά, αποκεφαλίσθηκε για τη μαρτυρία του το 1801 (εορτάζει 5 Ιουνίου).

· Ο Νικόλαος και οι τρεις Παρθένες. Για τον Άγιο Νικόλαο, επίσκοπο Μύρων της Λυκίας λέγεται η εξής ιστορία: κάποτε στην επισκοπή του Αγίου ένας φτωχός πατέρας είχε τρεις κόρες παρθένες. Δυστυχώς γι’ αυτόν δεν είχε χρήματα για να τις προικίσει και έτσι φοβόταν ότι τελικά θα έμεναν ανύπανδρες. Σκέφθηκε λοιπόν να βάλει τις παρθένες σε ένα πορνείο να εκδοθούν προκειμένου να μαζέψουν την προίκα τους. Όταν ο Άγιος το έμαθε, φρόντισε και μάζεψε από 100 χρυσά φλουριά για την καθεμία παρθένα και πήγε και τα έδωσε στον πατέρα τους. Έτσι οι κόρες, χάρη στον Άγιο, βρήκαν προίκα για να παντρευτούν και γλύτωσαν την ατίμωση του πορνείου (εορτάζει 6 Δεκεμβρίου).

· Χαριτίνη η Αγία δούλη. Η Χαριτίνη ήταν δούλα (οικιακή βοηθός) ενός άρχοντα που την αγαπούσε πάρα πολύ, του Κλαύδιου. Η ομορφιά και η χάρη της Αγίας όμως έκανε και τον αυτοκράτορα Δομέτιο (290 μ.Χ.) να την προσέξει. Η Αγία όμως στάθηκε στο ύψος της. Όταν ο Δομέτιος έμαθε ότι η Χαριτίνη είναι Χριστιανή, θύμωσε πολύ και κάλεσε τον κύριό της να τη στείλει να την δικάσει. Ο Κλαύδιος στεναχωρήθηκε πάρα πολύ, αλλά δεν βρήκε τη δύναμη να παρακούσει τη διαταγή του Δομετίου. Την έστειλε λοιπόν στο παλάτι και την έκλαψε σαν να ήταν ήδη νεκρή. Μπροστά στον αυτοκράτορα η Χαριτίνη απέρριψε όλες τις προσφορές του και αρνήθηκε να αλλάξει πίστη. Τότε ο Δομέτιος διέταξε να της κόψουν τα μαλλιά και να της ξυρίσουν στο κεφάλι. Όμως θαυματουργικά τα μαλλιά της ξαναφύτρωναν στη στιγμή. Μετά από πολλά φρικτά βασανιστήρια και ενώ η Αγία συνέχιζε να αρνείται να προδώσει την πίστη της, ο Δομέτιος για να την εξευτελίσει, διέταξε να την οδηγήσουν σε ένα πορνείο, έτσι ώστε, όποιος ήθελε να γευθεί το κορμί της. Η Χαριτίνη όμως προσευχήθηκε με θέρμη στον Κύριο και Αυτός ακούγοντας την παράκλησή της την απάλλαξε από αυτόν τον εξευτελισμό. Προτού η συνοδεία φθάσει στο πορνείο, η Αγία ξεψύχησε (Υπάρχουν δύο Αγίες με αυτό το όνομα, εορτάζουν στις 5 Οκτωβρίου).

· Βονιφάτιος και Αγλαΐα, αγάπη και πίστη. Τον καιρό του Διοκλητιανού, ανθύπατος της Ρώμης ήταν κάποιος πλούσιος και διακεκριμένος, που ονομαζόταν Ακάκιος. Ο ανθύπατος είχε μία όμορφη κόρη, την Αγλαΐα. Την αγαπούσε πολύ και φυσικά της έκανε όλα τα χατίρια. Η ίδια ήταν πανέμορφη και ακόλαστη. Είχε δε έναν όμορφο δούλο που τον χρησιμοποιούσε σαν φίλο και εραστή. Και οι δύο μαζί περνούσαν τις ημέρες τους με λογής – λογής ασωτίες, παρασυρμένοι διαρκώς, όλο και περισσότερο, από το ακόρεστο ερωτικό τους πάθος. Κάποια ημέρα η Αγλαΐα άκουσε για τα άγια λείψανα των μαρτύρων που θαυματουργούσαν και ευωδίαζαν. Διέταξε λοιπόν να πάει ο Βονιφάτιος στη Μικρά Ασία μαζί με άλλους δούλους και να της φέρει μερικά. Ο Βονιφάτιος της είπε τότε αστειευόμενος: «Θα δεχόσουν και το δικό μου λείψανο;». Φυσικά η Αγλαΐα γέλασε χωρίς να γνωρίζει τι θα συμβεί. Ο Βονιφάτιος έφθασε τελικά στη Μ. Ασία και προσπάθησε να πραγματοποιήσει την επιθυμία της κυράς και ερωμένης του. Έψαξε και βρήκε πολλά άγια λείψανα. Για το καθένα από αυτά ρωτούσε την ιστορία του πεθαμένου αγίου, μάθαινε και για το μαρτύριό του. Ο Βονιφάτιος ακούγοντας όλα αυτά τα θαυμαστά, θέλησε να γνωρίσει περισσότερα για την πίστη των αγίων. Σιγά – σιγά, μια μεταστροφή συνέβη μέσα του. Ο Βονιφάτιος ένιωσε το ιερό κάλεσμα και βαπτίσθηκε χριστιανός. Φυσικά καταδόθηκε και συνελήφθη. Βασανίσθηκε τελικά και παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο, χωρίς να προδώσει τη νέα του πίστη. Αμέσως μετά τον θάνατό του οι άλλοι δούλοι μετέφεραν το νεκρό σώμα του πίσω στη Ρώμη και το παρέδωσαν στην έκπληκτη Αγλαΐα. Η άσωτη Ρωμαία έμεινε ακόμα πιο έκπληκτη όταν ανακάλυψε ότι το ιερό λείψανο άρχισε να ευωδιάζει και να θαυματουργεί. Η Αγλαΐα έμαθε όλη την ιστορία του αγίου μάρτυρα, μεταμελήθηκε, πίστεψε και αυτή και άρχισε φιλανθρωπικό έργο. Τελικά και η Αγλαΐα αξιώθηκε με την αγιοσύνη. Και οι δύο άγιοι γιορτάζουν στις 19 Δεκεμβρίου.

· Εύα η προμήτωρ. Θεωρείται ως η πρώτη «αμαρτωλή», μια και παρασύρθηκε από τον πονηρό όφη. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι όλοι είμαστε απόγονοί της (εορτάζει 18 Δεκεμβρίου).

· Κασσιανή η ποιήτρια. Λόγω του φημισμένου τροπαρίου που ενεμπνεύσθη και συνέγραψε (…η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…) σχετίζεται με τις «αμαρτωλές», κυρίως με κάθε μετανοούσα γυναίκα (εορτάζει 7 Σεπτεμβρίου).

· Πελαγία η Οσία. Δούλευε ως ιερόδουλη και ζούσε ζωή άσωτη και αμαρτωλή. Άκουσε όμως τον Λόγο του Θεού, μετανόησε, βαπτίσθηκε και έζησε ασκητικά ως τα βαθιά γεράματά της όπου και πέθανε ειρηνικά (εορτάζει 8 Οκτωβρίου).

· Ταισία η Αγία. Ακολούθησε την μητέρα της στο επάγγελμα της ιερόδουλης. Όμως με την βοήθεια του Πανφούτιου γνώρισε τον λόγο του Κυρίου, μετανόησε, βαπτίσθηκε και έζησε την υπόλοιπη ζωή της φροντίζοντας αρρώστους και ανήμπορους, μαζί με άλλες γυναίκες (εορτάζει 8 Οκτωβρίου).



****************